+++Coperate contact info+++

hướng dẫn chăm sóc tiêu

Hướng dẫn trồng và chăm sóc hồ tiêu phần 3: chăm sóc tiêu sau trồng.

Phần 1: Chọn trụ tiêu

Phần 2: Chuẩn bị đất trồng & cách trồng cây

Ở bài viết trước ta đã đề cập đến vấn đề  tủ gốc và che mát cho tiêu ngay sau trồng, nhưng ngoài vấn đề tủ gốc và che mát cần chú ý tưới nước hằng ngày cho đủ ẩm. Nếu gặp mưa lớn phải khơi rãnh cho thoát nước, không để gốc tiêu bị đọng nước. Sau khi trồng 15 ngày phải kiểm tra để phát hiện cây chết và dặm ngay. Cây để trồng dặm được giâm tước trong bầu đất để lớn đều với cây khác, không dặm bằng hom. Nếu 1-2 năm cây mới chết thì kéo dây gần đó chôn xuống đất cho thành cây mới lắp chỗ trống.

Trồng xen: Trồng xen là một trong những biện pháp chăm sóc, hổ trợ sự phát triển của cây tiêu.

Đối với cây tiêu mới trồng bằng nọc chết, khi cây còn nhỏ có thể trồng xen hoa màu ngắn ngày để che phủ đất chống khô hạn hoặc xói mòn, có thêm thu nhập hoặc làm phân xanh. Các cây nên trồng xen là cây họ đậu (đậu nành, đậu xanh, đậu phộng để thêm đạm cho đất). Ngoài ra có thể trồng xen các cây hoa màu khác như bắp, khoai lang, chuối…Khi cây tiêu lớn bò lên tới đỉnh trụ thay cây trồng xe bằng cây che phủ đất họ đậu như đậu mèo, muồng hoa vàng, sục sạc, Kudzu…để giữ ẩm cho đất và làm phân xanh. Chú ý bón phân cho cây trồng xen để giữ độ phì cho đất.

Cây tiêu còn có thể trồng xen trong vườn dừa hoặc cây ăn quả khác nhưng cần chú ý khoảng cách của cây trồng chính sao cho có đủ ánh sáng thích hợp và chất dinh dưỡng cho cây tiêu phát triển.  Muốn vậy khoảng cách giữa các hàng dừa và cây ăn quả ít nhất là 8m. Có thể dùng cây ăn quả, cây dừa làm trụ sống cho tiêu bò lên, gốc tiêu phải cách gốc cây trên 2m. Trong các vườn cà phê có trồng cây che bóng cũng có thể trồng xen tiêu cho leo lên cây che bóng nhưng phải đốn tỉa cây che bóng làm sao cho cây vẫn có tác dụng che bóng cho cây cà phê mà vẫn đảm bảo đủ ánh sáng cho cây tiêu. Bón đủ phân cho tiêu và cây trồng chính cũng là lưu ý quan trọng để tránh sự cạnh tranh về chất dinh dưỡng.

Tưới tiêu nước cho tiêu: Nước có vai trò rất quan trọng đến sự sinh trưởng, phát triển và năng suất của cây tiêu. Tiêu thích ẩm nhưng không chịu được úng vì vậy việc tưới nước và tiêu nước đều rất cần thiết.

Tưới nước: Mùa nắng là thời gian khô hạn, lúc này cây tiêu lại đang ra hoa và có quả non rất cần nước . Nếu thiếu nước, cây sẽ phát triển chậm, bị rụng hoa và rụng quả nhiều, giảm năng suất rõ rệt. Đắp bờ tạo thành bồn xung quanh gốc có đường kính từ 1-1,5m, cao 10-15cm. Tưới nước trực tiếp vào gốc hoặc tưới phun lên tán cây cho đầy 2/3 bồn, không phun nước mạnh vào gốc để tránh làm trơ rễ tiêu. Đối với tiêu kinh doanh thì 7-10 ngày tưới một lần, tiêu nhỏ thì 2-3 ngày tưới 1 lần. Nếu nắng nhiều, nước khô thì lượng nước tưới phải nhiều hơn. Đối với yêu cầu nước như trên tưới nhỏ giọt cho tiêu được đánh giá là phương pháp tối ưu và hiệu quả nhất. Tưới nhỏ giọt đảm bảo lượng nước tưới cho tiêu đầy đủ, chính xác hơn, bên cạnh đó còn có thể kết hợp cả châm phân tự động, giúp tiết kiệm rất nhiều thời gian, công sức chăm sóc tiêu. Mô hình tưới nhỏ giọt cho tiêu còn giúp hạn chế cỏ dại, sâu bệnh, tiết kiệm nước…

Tuoi nho giot cho cay hồ tiêu– Tiêu nước: Trong mùa mưa cần tạo điều kiện thoát nước tốt cho vườn tiêu, không  để gốc tiêu bị đọng nước.Bị đọng nước rễ tiêu sẽ kém phát triển, dễ bị nấm bệnh gây thối rễ, cây sinh trưởng kém và có thể chết hàng loạt. Kinh nghiệm nhiều nơi cho thấy rằng sau khi mưa 2-3 giờ mặt đất đã khô nhưng đào sâu xuống 20-30cm mà vẫn có ứ nước thì đã có ảnh hưởng, cần khơi rãnh tháo nước ngay. Để chủ động thoát nước trong vườn tiêu kể cả nơi dất dốc cần đào mương nhỏ hoặc khơi rãnh nông dọc giữa các hàng tiêu, lượng đất đào lên dùng đắp vào gốc tiêu.

Tủ gốc cũng là biện pháp giữ ẩm tốt tiêu trong mùa nắng, nhưng mùa mưa thì cần kéo rơm rác ra xa gốc để không bị đọng nước, quá ẩm.

Bón phân cho tiêu:

Đối với phân hữu cơ, nguyên tắc sử dụng là phải bón phân đã ủ hoai mục và bón lót là chính, ngoài ra 1-2 năm bón bổ sung 1 lần. Lượng phân hữu cơ bón lót cho 1 hố trước khi trồng là 10-20kg , tuỳ đất xấu hay tốt. Phân bón lót thường dùng  là phân trâu, bò hoai, mỗi hố trộn thêm 0,3-0,5kg supper lân.

Đối với thời kì cho thu hoạch phân hữu cơ được bón theo rãnh đào xung quanh mép tán tiêu, rãnh sâu và rộng 30cm. có thể bón vào đầu hoặc cuối mưa, liều lượng trung bình 10kg/trụ.

Đối với phân hoá học: Phân hoá học thường chia bón thành 3-4 lần trong năm. Tác dụng lần bón đầu là thúc đẩy quá trình ra lá non và hoa, lần 2 và 3 để nuôi quả, lần thứ 4 chủ yếu duy trì sự sinh trưởng phát triển của cây, tích luỹ chất dinh dưỡng cho mùa quả sau.

Theo GS. Phân Quốc Sủng, lượng phân bón nguyên chất tối đa cho 1ha hồ tiêu ở thời kỳ kinh doanh có thể như sau:

Đạm (N): 200kg – Lân (P2O5): 300kg – Kali (K2O): 250kg. Lượng phân này chia bón làm 3-4 lần trong năm:

  • Lần 1: Đầu mùa mưa bón 25% lượng phân cả năm
  • Lần 2 và 3: Bón trong mùa mưa, cách nhau 2 tháng, chiếm 50% lượng phân cả năm.
  • Lần 4: bón vào mùa khô lượng phân còn lại 20-25%

Phân vi lượng và phân bón lá: Trong thực tế và nhiều thí nghiệm ở các vùng trồng tiêu đều cho thấy nếu được bón thêm phaanvi lượng sẽ giúp cho cây sinh trưởng tốt hơn và tăng năng suất. Một số phân bón hữu cơ sinh học có chứa các vi lượng có thể dùng cho cây tiêu như: Komix, Grow More, Humix…

 

Một số biện pháp chăm sóc khác:

  • Buộc dây tiêu vào trụ: Sau khi trồng nếu dây tiêu dài khoảng 25-30cm đã vươn tới trụ cần dùng dây mềm buộc dây tiêu cho dính vào trụ. Buộc ở vị trí gần đốt của cây tiêu để rễ mau bám vào trụ. Thường xuyên buộc cho đến khi dây tiêu bò cao hết trụ, mùa mưa 5-7 ngày buộc 1 lần, mùa khô 10 ngày buộc 1 lần/
  • Xén tỉa và đốn dây: Trong 1-2 năm đầu tiên nên tỉa các cành ác (cành cho quả) để tập trung dinh dưỡng cho cây sinh trường tốt, cho năng suất cao ở những năm sau.
  • Tỉa hoa: Những cây tiêu trồng từ thân chính thì đến năm thứ 2 đã có 1 số cành ác cho ra hoa (trái chiến). Các gié hoa này nếu để lại sẽ ảnh hưởng đến sinh trưởng của cây và các năm sau vì vậy phải tỉa bỏ. Sau đợt hoa chính, một số hoa ra muộn sẽ cạnh tranh dinh dưỡng của đợt hoa chính và cành ác năm sau, và các hoa này cũng thường bị rụng và không đậu quả nên cần tỉa bỏ.
  • Làm cỏ, vun gốc: Vườn tiêu cần làm sạch cỏ, thông thoáng, nhất là khu vực quanh gốc để cỏ dại không tranh chấp nước, chất dinh dưỡng với tiêu. Hằng năm kế hợp làm cỏ và bón phân nên dùng đất mặt vun gốc cao 10-15cm.

Xén tỉa cây trụ sống: Cần chú ý xén tỉa cây trụ sống vào mùa mưa để đảm bảo đủ ánh sáng, mùa nắng trừ trường hợp tán cây trụ quá rậm thì nên hạn chế xén tỉa nhiều để điều hoà ánh sáng, nhiệt độ và độ ẩm cho vườn tiêu.

(Tài liệu tổng hợp theo sách Bác sĩ cây trồng, KS.Nguyễn Mạnh Chinh-TS. Nguyễn Đăng Nghĩa)

Hướng dẫn trồng và chăm sóc hồ tiêu phần 2 chuẩn bị đất trồng, cách trồng cây

Hướng dẫn trồng và chăm sóc hồ tiêu phần 2: chuẩn bị đất trồng, cách trồng cây.

Phần 1: Chọn trụ trồng tiêu

Sau khi đã chuẩn bị trụ trồng tiêu việc tiếp theo bạn cần làm là chuẩn bị đất trồng cũng như thiết kế khu vườn tiêu của mình.

Có một vài lưu ý như:

– Thiết kế vườn tiêu: Ở nơi trống gió cần trồng hàng cây chống gió. Cây chắn gió thường dùng là muồng đen, tràm bông vàng, keo tai tượng, xà cừ. Giữa hàng cây chắn gió và vườn tiêu phải đào mương để thoát nước và tránh lễ cây lan vào vườn. Tuỳ diện tích vườn lớn nhỏ mà chia thành từng lô, diện tích mỗi lô trên 2000 m2, giữa các lô có đường đi lại. Nếu vườn nhỏ thì đào mương, lên liếp để trồng và thường dùng trụ sống.

– Làm đất: Nếu vườn có cây cũ cần đào hết gốc rễ. Cày đất sâu 25-30cm. Đất chua thì rải vội, đất có nhiều mối thì rải thuốc sâu. Sau đó bừa đất nhỏ, nhặt hết rễ cây và cỏ dại. Cày đất trước khi trồng khoảng 1 tháng để phơi tải.

– Đào hố, đắp mô trồng: Sau khi làm đất, dựa vào khoảng cách trồng để định vị trí cắm trụ và đào hố đắp mô. Ở vùng đất cao, mực nước ngầm sâu thì đào hố để trồng. Mỗi trụ đào 1 hoặc 2 hố 2 bên. Hố có kích thước rộng và sâu 40-60cm, đất xấu thì đào hố rộng. Hố cách trụ 20-30cm. Bón lót cho mỗi hố 10-15kg phân hữu cơ hoai mục, trộn với ít đất mặt và 100g super lân đủ lắp đầy hố, hơi cao hơn mặt đất một chút. Nên trộn thêm vào phân lót cho mỗi hố 50g thuốc sâu Diaphos 10g hoặc Vifuran 3H. Hố cần đào thẳng hàng và tiến hàng trước khi trồng 1-2 tháng.

Nếu trụ tiêu xây gạch thì đào xung quanh trụ một rãnh rộng 40cm, cách chân trụ 20-30cm, cũng dùng đất mặt và phân bón lấp đầy.

Ở vùng đất thấp, mực nước ngầm cao như ở Đồng bằng sông Cửu Long , sau khi đào mương liên tiếp thì đắp mô trên liếp để trồng. Mô có đường kính chân khoảng 1m, cao 0,5m. Dùng đất khô trộn với phân hữu cơ hoai mục để đắp mô. Trên mỗi liếp có thể đắp 1-2 hàng mô tuỳ diện tích mặt liếp. Mô cũng cần làm trước khi trồng 1-2 tháng..

Sau khi chuẩn bị đất trồng thì bạn tiến hành trồng cây thôi:

Về thời vụ trồng: thời vụ trồng thay đổi theo điều kiện khí hậu từng vùng. Nói chung nên trồng vào đầu mùa mưa (miền Trung trồng vào tháng 7-9; Tây Nguyên trồng tiêu từ tháng 5-7; Đông Nam Bộ trồng tháng 6-8; ĐBSCL từ tháng 5-8).

– Khoảng cách trồng: Khoảng cách trồng thích hợp tuỳ theo loại trụ, giống tiêu và số hom/trụ.

+ Nếu trụ bằng cây chết hoặc cột xi măng, giống tiêu sẻ: trồng khoảng cách 1,8-2m, trồng 2hom/trụ (2.770/ha). Với giống tiêu lá lớn khoảng cách là 2x2m, 2 hoặc 3 hom/trụ (2.500 trụ/ha).

+ Trụ xây gạch: khoảng cách rộng hơn 3×3,5m hoặc 3,5×3,5m (810 -950 trụ/ha), mỗi trụ trồng 8-12hom.

+ Trụ sống: trồng khoảng cách 2×2,5m hoặc 2,5×2,5m (1.600-2000 trụ/ha), 2-3 hom/trụ.

Ở vùng ĐBSCL do phải đào mương lên liếp nên mật độ chỉ khoảng 1.700 trụ/ha.

Hướng dẫn trồng và chăm sóc hồ tiêu phần 2 chuẩn bị đất trồng, cách trồng cây

Lưu ý: Không nên trồng dày vì trồng dày tiêu sẽ cho ít quả, cành quả có lóng dài, ít gié quả, tỉ lệ đậu quả thấp, thưa quả và quả nhỏ, thường bị hiện tượng bồ cào.

-Về cách trồng: Trước khi đặt cây hom dùng cuốc xới đều đất trong hố. Moi giữa hố hoặc mô 1 hốc nhỏ vừa đặt bầu tiêu. Đặt hom tiêu nghiêng về phía trụ một góc 45◦, nếu đặt nhều hom thì các hom cần cách nhau 10-15cm. Mặt bầu ngang mặt đất. Đặt hom xong dùng đất mặt tơi nhỏ lắp bằng mặt bầu. Nếu là hom không có bầu thì chôn ngập 3 mắt hom dưới hố (hom 5-6 mắt). Dùng chân nén nhẹ đất quanh gốc tiêu, dùng rơm rác, cỏ khô ủ quanh gốc và tưới nước ngay.

Nên trồng buổi chiều, lúc trời râm mát để cây con dễ sống. Sau khi trồng nên che bóng mát cho tiêu bằng các vật liệu đơn giản như lá dừa, lá chuối hoặc dùng lưới ni lông.

Công việc tiếp theo và cực kỳ quan trọng bạn phải lưu ý làm tốt để cây tiêu cho năng suất tốt đó là quá trình chăm sóc cây tiêu sau khi trồng. Quá trình chăm sóc bao gồm nhiều việc như trồng xen, tưới nước cho cây, bón phân, cắt tỉa, làm cỏ, vun gốc…Những lưu ý cơ bản trong quá trình chăm sóc tiêu sau trồng được chia sẻ trong bài Hướng dẫn trồng và chăm sóc hồ tiêu phần 3: chăm sóc tiêu sau trồng.

(Tài liệu tổng hợp theo sách Bác sĩ cây trồng, KS.Nguyễn Mạnh Chinh-TS. Nguyễn Đăng Nghĩa)