tưới cam – quýt tự động

Anh Hưng đánh giá rất cao hiệu quả tưới nhỏ giọt cho cây Cam

Tăng năng suất cây cam nhờ tưới nhỏ giọt

Với diện tích trồng cam 2ha nhà anh Hưng, vào mùa khô trung bình tưới 1 lần/tuần, nếu tưới thủ công tối thiểu phỉa mất 2 ngày với 2 nhân công, chi phí trả công 600-700 nghìn đồng. Tính tổng cộng cả tiền điện, dầu mỗi đợt tưới chi phí thường từ 2,5-3,0 triệu đồng. Từ khi áp dụng phương pháp tưới nhỏ giọt, hiệu quả kinh tế đã tăng rõ rệt.

Anh Hưng đánh giá rất cao hiệu quả tưới nhỏ giọt cho cây Cam
Anh Hưng đánh giá rất cao hiệu quả tưới nhỏ giọt cho cây Cam

Dẫn chúng tôi ra thăm vườn cam áp dụng hệ thống tưới nhỏ giọt do Viện chuyển giao công nghệ, anh Lý Đình Hưng (đội 7, Nông trường Cao Phong, tỉnh Hòa Bình) đánh giá, điều dễ nhận thấy nhất giữa vườn cam của anh với các vườn tưới tràn sau 1 năm áp dụng tưới nhỏ giọt là cam phát triển đều, mọc chồi khỏe, ít sâu bệnh và ít bị sốc hơn do thường xuyên được giữ ẩm. Tưới nhỏ giọt không chỉ tiết kiệm 50% lượng nước, mà còn giảm chi phí nhân công, giúp chủ động tưới.

Theo anh Hưng, mặc dù là cây trồng siêu lợi nhuận nhưng cam cũng ngốn rất nhiều nước tưới. Đối với cam trưởng thành đã cho thu hoạch, thời gian tưới vào mùa khô phải kéo dài liên tục từ tháng 1 đến tháng 4 DL, cam non chưa cho thu hoạch thường phải tưới dài hơn, từ tháng 11 năm trước đến tháng 4 năm sau.

Trong khi đó, nguồn nước tưới cam chỉ có thể trông chờ vào các hồ chứa nhỏ trong vùng do khu vực này không thể khoan giếng ngầm. Tới tháng 3 hằng năm, các hồ nhỏ gần như cạn kiệt nước, các vườn cam chỉ trông vào nước trời. Vì vậy, việc tiết kiệm nước tại các hồ chứa là điều sống còn của vùng cam.

Trước đây vào mùa khô, cam thường phải tưới trung bình 1 lần/tuần. Mỗi lần tưới tràn, như vườn anh Hưng rộng 2,6 ha thường phải mất tối thiểu 2 ngày, mỗi ngày phải thuê 2 nhân công phụ trách 2 vòi tưới. Chỉ tính riêng tiền công, mỗi đợt tưới vườn, anh thường tốn 600 – 700 nghìn đồng tiền thuê người. Nếu tổng cộng tiền điện, mỗi đợt mất từ 2,5 – 3 triệu đồng chi phí tưới nước cho cam.

Vào mùa khô, đi thuê người tưới 150 – 200 nghìn đồng/ngày nhưng rất khó khăn. Bây giờ tưới nhỏ giọt, chỉ mở van một cái là hệ thống tự động tưới cho cả 2,6 ha, không cần phải mất tiền thuê nhân công và mỗi lần tưới cũng chỉ cần một ngày là xong.

Anh Hưng phân tích, nhiều người tưởng tưới nhỏ giọt thì lâu, nhưng thực ra lại nhanh hơn tưới tràn, bởi khi tưới tràn thì mỗi người phải cầm 1 vòi bơm dịch hết cây này sang cây khác, trong khi chỉ cần vặn van điều khiển một cái, hệ thống tưới nhỏ giọt có thể phục vụ một lúc cho hàng nghìn gốc cam, nên thời gian tưới ngắn hơn ½ so với tưới tràn.

Để đảm bảo thấm sâu đạt yêu cầu, hệ thống tưới có thể bố trí thành từng khu vực để tưới lặp lại 2h/lần. Sau 6 – 8 tiếng tưới nhỏ giọt, độ ngấm nước toàn vườn có thể đạt sâu trên 30 cm, sâu hơn cả so với tưới tràn như trước đây.

Tại vựa cam Cao Phong, ngoài hộ anh Hưng đã có một số nhà vườn khác mạnh dạn áp dụng công nghệ này. Ngoài ưu điểm tiết kiệm nước cho các hồ chứa cũng như chi phí tưới, tưới nhỏ giọt còn có thể giảm bớt công bón phân. Theo đó, đối với các loại phân bón dễ hòa tan như đạm, ka li, các loại phân bón dạng nước… có thể áp dụng bón cho vườn nhờ hệ thống tưới nhỏ giọt thông qua bồn pha chế gắn tại van điều chỉnh tổng.

Hiện nay, một hệ thống đường ống dẫn nước từ trạm bơm ở các hồ chứa tại Cao Phong thường sẽ phải phục vụ cho rất nhiều hộ khác nhau. Vào ban ngày, hộ nào cũng tranh thủ tưới nên phải xếp hàng chờ. Tuy nhiên với hệ thống tưới nhỏ giọt, chỉ cần vặn mở van, nhà vườn có thể tưới bất kỳ lúc nào, kể cả ngày hay đêm.

Lời kết

Theo Viện Khoa học thủy lợi VN, chi phí lắp đặt hệ thống tưới nhỏ giọt khoảng gần 50 triệu đồng/ha. Tuổi thọ của hệ thống này có thể kéo dài từ 10 – 12 năm, tương đương với 1 chu kỳ cây ăn quả như cam, vì thế rất phù hợp với khả năng đầu tư của người dân.

Tưới phun mưa

Một số lưu ý khi đầu tư hệ thống tưới tự động (P1)

Kính gửi quý bà con, với một chút kinh nghiệm triển khai các  mô hình tưới, tôi xin chia sẻ một số lưu ý liên quan đến việc đầu tư – lắp đặt hệ thống tưới tự động. Rất mong quý bà con sớm có được hệ thống tưới hiệu quả tối ưu.

Chia sẻ của tôi chưa được đầy đủ và chi tiết để có thể đáp ứng được mọi câu hỏi của quý bà con. Tuy nhiên quý bà con có thể tham khảo thêm các vấn đề về kỹ thuật tưới qua đường link.

Tưới nhỏ giọt

Tưới nhỏ giọt

1. Trước tiên quý bà con cần tham khảo trước hình thức tưới cho phù hợp. Thường thì có tưới phun mưa, tưới nhỏ giọt, hoặc tưới dạng béc nhỏ là hình thức lai giữa phun mưa nhỏ giọt (vừa làm ướt quanh gốc cây – vừa giảm nhiệt độ tự nhiên).

2. Sau khi lựa chọn được hình thức tưới phù hợp. Chúng ta cần chọn loại thiết bị tối ưu. Trên thị trường hiện có vô số các loại béc tưới khác nhau, chúng ta có thể phân biệt theo bán kính lớn – nhỏ; lưu lượng nước nhiều hay ít; béc tốt (mắc tiền) hay béc bình dân…tùy vào yêu cầu thực tế bà con sẽ lựa chọn được loại béc tối ưu.

Ví dụ, nếu chúng ta sử dụng cơ giới hóa trong công tác thu hoạch thì nên chọn những thiết bị có bán kính tưới lớn để hạn chế đường ống nội đồng giúp việc cơ giới dễ dàng.

Nếu quy mô đồng ruộng nhỏ hoặc có hình thù đặc biệt như quá hép thì nên chọn loại béc tưới có bán kính vừa và nhỏ.

Nếu dự án đầu tư lâu năm, ít nhân công thì nên chọn loại béc tưới có chất lượng cao, sử dụng lâu dài và hạn chế việc phải kiểm tra – thay thế.

Về giá của béc tưới, bà con lưu ý trước khi quyết định mua béc tốt hay loại thường, bà con nên tính toán đến tổng chi phí của một dự án. Vì nhiều khi giá một béc thì rẻ, nhưng có bán kính nhỏ dẫn đến chi phí đường ống tăng lên, dẫn đến tổng chi phí thậm chí cao hơn béc mắc tiền. Ngoài ra chi phí thi công cũng sẽ cao hơn, chi phí bảo dưỡng, thay thế đường ống sau này cũng sẽ phát sinh nhiều hơn nên chưa chắc đã hiệu quả.

Bà con có thể tham khảo thêm phân tích so sánh giữa các loại béc.

3. Lựa chọn nhà cung cấp thiết bị tưới uy tín.

Một hệ thống tưới hoạt động hiệu quả hay không, ngoài việc lựa chọn hình thức tưới, béc tưới như ở trên còn phụ thuộc rất lớn vào việc thiết kế, tính toán các chỉ số hoạt động của hệ thống tưới.

Theo quan sát của tôi, có rất nhiều hệ thống lắp lên rồi chủ đầu tư không hài lòng. Họ có thể nghĩ rằng béc đó kém hiệu quả. Thực tế thì không phải vậy, cho dù những loại béc có giá chỉ trên dưới 10,000vnd/c nếu chúng ta sử dụng đúng cách thì béc đó vẫn phát huy rất tốt, và chắc chắn bà con sẽ hài lòng.

Tuy nhiên, có thể do bà con bố trí khoảng cách chưa hợp lý, có thể lựa chọn cỡ ống sai dẫn đến tổn hao áp suất nhiều, có thể tính toán máy bơm chưa đúng, hoặc phân vùng tưới chưa tối ưu….

Do đó, thay vì thói quen mua béc tưới về dùng, chúng ta hay nhờ nhà cung cấp tư vấn về: chỉ số chính xác của béc tưới, khoảng các lắp đặt, chọn cỡ ống tối ưu, tính toán tổn hao áp suất, lựa chọn máy bơm…

Những nhà cung cấp thiết bị uy tín là những người có khả năng tư vấn thấu đáo các câu hỏi của bà con. Và nhớ yêu cầu họ bảo hành.

4. Luôn trả giá thiết bị.

Có nhiều công ty không niêm yết giá, họ bán hàng theo kiểu tùy khách mà bán, những ai rành họ sẽ giảm giá thấp để lấy khác, những ai không rảnh có thể họ sẽ nâng giá lên cao…

Có những công ty niêm yết bản giá.

Cho dù bạn mua béc ở cửa hàng, các công ty, hãy nhớ luôn mặc cả để có giá tốt nhất.

Mỗi 1,000vnd giảm xuống cho một thiết bị, có thể bạn sẽ tiết kiệm được cả tiền triệu.

Tác giả: Nguyễn Minh Đức

(Còn tiếp)