Hiện nay thời tiết ngày càng nắng nóng gay gắt, nhất là vào mùa khô. Nhiều bà con trồng rau, trồng lan, ươm cây giống thường gặp tình trạng cây bị cháy lá, chậm phát triển, thậm chí chết cây do nắng quá mạnh.
Chính vì vậy, lưới lan che nắng trở thành một giải pháp quen thuộc trong sản xuất nông nghiệp. Tuy nhiên, không phải ai cũng biết chọn loại lưới nào cho đúng, che bao nhiêu phần trăm là phù hợp, loại nào bền, loại nào nhanh hư.
Bài viết này sẽ giúp bà con hiểu rõ từ cơ bản đến chi tiết để chọn đúng lưới che nắng nông nghiệp, tránh tốn tiền mà không hiệu quả.
Lưới Lan Che Nắng Là Gì?
Khái niệm lưới lan
Lưới lan che nắng là loại lưới chuyên dùng để che bớt ánh nắng mặt trời cho cây trồng. Lưới được đan bằng sợi nhựa, có nhiều lỗ nhỏ giúp ánh sáng đi xuyên qua nhưng giảm bớt độ gắt.
Bà con có thể nghe nhiều tên gọi khác như:
- Lưới che nắng
- Lưới che vườn
- Lưới che lan
- Lưới nông nghiệp
Tất cả đều là loại lưới dùng để điều chỉnh ánh sáng và giảm nhiệt cho cây.
Cấu tạo sợi đan
Lưới lan được đan bằng sợi nhựa dẻo, liên kết thành từng mắt lưới.
Tùy theo cách đan dày hay thưa mà lưới sẽ che nắng nhiều hay ít. Lưới đan càng dày thì khả năng che càng cao.
Nhờ cấu trúc có lỗ thoáng nên:
- Gió vẫn lưu thông
- Không bị bí hơi như bạt che kín
- Không giữ nhiệt quá nhiều bên dưới
Đây là điểm quan trọng giúp cây trồng không bị “hấp nóng”.
Chất liệu phổ biến: HDPE nguyên sinh
Hiện nay, lưới lan chất lượng tốt thường làm từ nhựa HDPE nguyên sinh.
Loại này có ưu điểm:
- Sợi dẻo, khó gãy
- Chịu nắng tốt
- Ít bị mục khi mưa gió
- Độ bền cao từ 2–5 năm
Còn loại giá rẻ thường làm từ nhựa tái chế, ban đầu nhìn không khác nhiều nhưng sau một thời gian nắng mạnh sẽ giòn, dễ rách.
Nếu bà con làm lâu dài, nên chọn loại HDPE nguyên sinh để tiết kiệm chi phí thay mới.
Cơ chế giảm nhiệt và phân tán ánh sáng
Nhiều người nghĩ lưới lan chỉ để che nắng. Thực ra, lưới còn giúp:
- Giảm nhiệt độ bên dưới từ 3–7 độ C
- Làm ánh sáng tán đều, không chiếu thẳng vào lá
- Hạn chế cháy lá, đặc biệt là cây non
Nhờ đó cây phát triển ổn định hơn, ít bị sốc nhiệt vào buổi trưa.
So Sánh: Lưới Lan – Bạt Che – Lưới Cước
Khi bắt đầu làm giàn che cho vườn rau, vườn lan hay khu ươm cây giống, nhiều bà con thường băn khoăn không biết nên chọn loại nào cho phù hợp. Trên thị trường phổ biến nhất hiện nay là lưới lan che nắng, bạt che và lưới cước thông thường. Mỗi loại có ưu – nhược điểm riêng.
Hiểu rõ sự khác nhau sẽ giúp bà con chọn đúng ngay từ đầu, tránh tốn chi phí thay đi thay lại nhiều lần.
Lưới lan che nắng
Đây là loại được sử dụng nhiều nhất trong nông nghiệp hiện nay.
Ưu điểm:
- Thoáng gió, không bí hơi
- Giảm nhiệt độ bên dưới khá tốt
- Phân tán ánh sáng, không làm cháy lá
- Phù hợp trồng rau, hoa lan, cây giống, nhà lưới
Nhờ cấu trúc đan có độ hở nhất định, lưới lan che nắng giúp ánh sáng đi xuống dịu hơn, không chiếu thẳng vào cây. Điều này đặc biệt quan trọng vào những ngày nắng gắt giữa trưa.
Nếu bà con làm sản xuất lâu dài, nhất là trồng rau ăn lá hoặc hoa lan, thì lưới che nắng nông nghiệp là lựa chọn phù hợp và an toàn nhất.
Bạt che
Bạt che thường là loại nhựa dày, không có lỗ thoáng.
Ưu điểm:
- Che mưa tốt
- Che nắng gần như kín hoàn toàn
Nhược điểm:
- Bí hơi, không thoáng gió
- Dễ tích nhiệt bên dưới
- Có thể làm cây bị “hấp nóng”
Bạt phù hợp để che mưa cho vật tư, che tạm thời, nhưng nếu dùng che nắng lâu dài cho cây trồng thì không tốt. Nhiều bà con dùng bạt che rồi thấy cây vàng lá, chậm lớn do thiếu ánh sáng và không khí lưu thông.
Lưới cước thông thường
Đây là loại lưới giá rẻ, thường dùng trong xây dựng hoặc mục đích khác.
Ưu điểm:
- Giá thấp
- Dễ mua
Nhược điểm:
- Không có tỷ lệ che nắng rõ ràng
- Không chuyên dùng cho nông nghiệp
- Độ bền không cao
Nếu sử dụng lâu dài ngoài trời nắng, lưới cước dễ giòn và rách.
Thông Số Kỹ Thuật Quan Trọng Cần Biết Trước Khi Mua
Nhiều bà con khi đi mua lưới chỉ hỏi: “Bao nhiêu tiền một mét?”. Nhưng thực tế, giá không phải là yếu tố quan trọng nhất. Điều quan trọng là chọn đúng loại phù hợp với cây trồng và mục đích sử dụng.
Dưới đây là những thông số bà con cần hiểu rõ trước khi mua lưới lan che nắng.
Tỷ Lệ Che Nắng (%) Là Gì? 50% – 60% – 70% – 80% Khác Nhau Thế Nào?
Tỷ lệ che nắng là phần trăm ánh sáng mặt trời bị cản lại khi đi qua lưới.
Ví dụ:
- Lưới 50%: Cản khoảng một nửa lượng ánh sáng
- Lưới 70%: Cản 70% ánh sáng, chỉ cho 30% ánh sáng xuyên qua
Tỷ lệ càng cao thì khu vực bên dưới càng mát. Tuy nhiên, che quá nhiều chưa chắc đã tốt, vì cây vẫn cần ánh sáng để quang hợp.
Ứng Dụng Thực Tế Của Lưới Lan Che Nắng Trong Nông Nghiệp
Hiện nay, lưới lan che nắng không chỉ dùng để che vườn lan mà đã được ứng dụng rộng rãi trong nhiều mô hình sản xuất nông nghiệp. Việc sử dụng đúng cách giúp bà con giảm rủi ro do nắng nóng, ổn định năng suất và tiết kiệm chi phí lâu dài.
Che vườn rau hộ gia đình
Đối với mô hình trồng rau tại nhà hoặc sản xuất nhỏ lẻ:
- Giảm cháy lá vào mùa nắng gắt
- Hạn chế dập nát do mưa lớn
- Giữ ẩm đất tốt hơn
Nhiều hộ trồng xà lách, cải xanh, rau thơm cho biết khi sử dụng lưới che nắng nông nghiệp 50–60%, tỷ lệ rau đạt loại 1 tăng rõ rệt, ít phải bỏ do cháy mép lá.
Che nhà kính, nhà lưới
Trong mô hình nhà lưới hoặc nhà kính công nghệ cao, lưới lan che nắng đóng vai trò điều tiết ánh sáng.
- Giảm nhiệt độ bên trong từ 3–7°C
- Giảm áp lực cho hệ thống làm mát
- Tăng hiệu quả quang hợp
Đặc biệt tại khu vực nắng gắt, sử dụng lưới 70–80% giúp cây ổn định sinh trưởng, nhất là với dưa lưới, dâu tây hoặc hoa cao cấp.
Che ao nuôi thủy sản
Ít bà con để ý nhưng lưới lan còn được dùng để:
- Giảm nhiệt độ mặt nước
- Hạn chế rong tảo phát triển quá mức
- Giảm sốc nhiệt cho cá, tôm
Nhiều hộ nuôi cá giống sử dụng lưới che 60–70% phía trên ao để ổn định môi trường nước.
Che sân phơi nông sản
Khi phơi cà phê, tiêu, lúa giống:
- Lưới giúp giảm ánh nắng quá gắt
- Tránh nông sản bị “cháy mặt”
- Hạn chế rơi rụng khi gió mạnh
Đây là ứng dụng đơn giản nhưng rất hiệu quả trong bảo quản chất lượng nông sản.
Hướng Dẫn Cách Chọn Lưới Lan Che Nắng Phù Hợp Theo Từng Nhu Cầu
Không phải ai cũng sử dụng cùng một loại lưới lan che nắng. Việc lựa chọn đúng sản phẩm cần dựa vào loại cây trồng, điều kiện khí hậu và ngân sách đầu tư. Nếu chọn sai tỷ lệ che, cây có thể bị thiếu sáng hoặc cháy nắng, làm giảm năng suất và tăng chi phí sản xuất.
Dưới đây là hướng dẫn chi tiết giúp bà con lựa chọn phù hợp.
Chọn Lưới Lan Che Nắng Theo Loại Cây Trồng
Mỗi loại cây có nhu cầu ánh sáng khác nhau. Tỷ lệ che nắng phù hợp sẽ giúp cây quang hợp tốt, sinh trưởng khỏe và hạn chế sâu bệnh.
Rau ăn lá
Các loại rau như cải, xà lách, rau thơm, rau muống cần ánh sáng vừa phải.
Tỷ lệ khuyến nghị: 50–60%
Nếu sử dụng lưới che quá dày (70–80%), rau dễ bị vươn cao, thân yếu, lá mỏng và giảm năng suất.
Cây giống mới ươm
Cây con còn yếu, rễ chưa phát triển hoàn chỉnh nên rất dễ bị sốc nhiệt.
Tỷ lệ khuyến nghị: 60–70%
Mức che này giúp giảm ánh nắng trực tiếp, tăng tỷ lệ sống và giảm công chăm sóc.
Hoa lan
Hoa lan cần ánh sáng tán xạ, không chịu được nắng gắt chiếu trực tiếp.
Tỷ lệ khuyến nghị: 70%
Đây là mức che phổ biến cho các vườn lan chuyên nghiệp.
Nhà lưới quy mô lớn
Với mô hình nhà lưới, nhà kính hoặc trồng cây giá trị cao:
Tỷ lệ khuyến nghị: 70–80% tùy loại cây và khu vực.
Mức che này giúp ổn định nhiệt độ bên trong và giảm sốc nhiệt cho cây trồng.
Chọn Lưới Lan Theo Khu Vực Khí Hậu
Điều kiện thời tiết từng miền ảnh hưởng lớn đến quyết định chọn lưới.
Miền Nam
Nắng mạnh quanh năm, nhiệt độ cao.
Khuyến nghị: 60–80% tùy loại cây.
Nên ưu tiên lưới có chống UV để tăng độ bền.
Miền Trung
Mùa hè nắng gắt, mưa bão nhiều, gió lớn.
Khuyến nghị: Lưới dày, có phụ gia chống UV tốt.
Khung đỡ cần chắc chắn để chịu tải gió.
Miền Bắc
Mùa đông ít nắng, nhiệt độ thấp.
Khuyến nghị: 50–60% để tránh cây thiếu ánh sáng vào mùa lạnh.
Chọn Theo Ngân Sách Đầu Tư
Ngân sách ảnh hưởng trực tiếp đến tuổi thọ và hiệu quả sử dụng.
Đầu tư ngắn hạn (1–2 năm)
Có thể chọn lưới tầm trung, phù hợp trồng thử nghiệm hoặc quy mô nhỏ.
Đầu tư dài hạn (3–5 năm)
Nên chọn lưới HDPE nguyên sinh, có phụ gia chống UV và độ dày cao.
Chi phí ban đầu cao hơn nhưng tiết kiệm hơn về lâu dài do ít phải thay thế.
Bảng Gợi Ý Chọn Nhanh
|
Nhu cầu sử dụng |
Tỷ lệ che |
Gợi ý lựa chọn |
|
Trồng rau hộ gia đình |
50–60% |
Lưới trung bình, có UV |
|
Ươm cây giống |
60–70% |
Lưới dày vừa |
|
Trồng lan |
70% |
Lưới chống UV |
|
Nhà lưới lớn |
70–80% |
Lưới dày, HDPE nguyên sinh |
Cách Tính Diện Tích Và Chi Phí Lắp Đặt Lưới Lan
Nhiều người mua lưới nhưng không tính kỹ diện tích nên dễ thiếu hoặc dư, gây lãng phí.
Công Thức Tính Diện Tích Cần Che
Diện tích cần che = Chiều dài × Chiều rộng
Ví dụ:
Nhà lưới dài 20m, rộng 10m
Diện tích = 20 × 10 = 200m²
Nếu che thêm hai bên hông hoặc mái nghiêng, cần tính thêm phần diện tích đó.
Cách Tính Hao Hụt Khi Căng Lưới
Trong quá trình thi công cần cộng thêm:
- 5–10% hao hụt do căng lưới
- Phần chồng mép nối
- Phần viền cố định vào khung
Ví dụ:
Diện tích thực tế: 200m²
Cộng thêm 10% hao hụt → 220m² cần mua
Việc tính trước giúp tránh phải nối thêm lưới gây mất thẩm mỹ và giảm độ bền.
Ví Dụ Tính Chi Phí Tham Khảo
Giá lưới lan che nắng hiện nay thường dao động trong khoảng 8.000 – 15.000 VNĐ/m² tùy loại, độ dày và có chống UV hay không.
Giả sử chọn loại 10.000 VNĐ/m²:
220m² × 10.000 VNĐ = khoảng 2.200.000 VNĐ
Chi phí này chưa bao gồm khung sắt, dây buộc hoặc phụ kiện cố định.
Kết Luận
Lưới lan che nắng không chỉ là vật liệu che nắng thông thường mà còn là giải pháp quan trọng giúp điều tiết ánh sáng, giảm nhiệt độ và bảo vệ cây trồng trước thời tiết khắc nghiệt. Việc chọn đúng tỷ lệ che, đúng chất liệu và đúng mục đích sử dụng sẽ giúp bà con tiết kiệm chi phí, tăng năng suất và ổn định sản xuất lâu dài.
Thay vì chỉ quan tâm đến giá, bà con nên cân nhắc kỹ nhu cầu thực tế của mô hình canh tác để đầu tư loại lưới che nắng nông nghiệp phù hợp ngay từ đầu.
Nếu bà con cần tham khảo thêm thông tin chi tiết về sản phẩm, thông số kỹ thuật và các loại lưới phổ biến hiện nay, có thể xem tại đây: Lưới che nắng là gì? Phân loại, ứng dụng và bảng giá mới nhất
