Trái cây Đồng Nai chưa vào chính vụ đã hút khách TP.HCM về nhà vườn

Trái cây Đồng Nai đang bước vào giai đoạn sôi động trước chính vụ, khi chỉ còn khoảng 2 tuần nữa nhiều loại đặc sản như sầu riêng, chôm chôm, măng cụt sẽ thu hoạch rộ. Dù mùa trái cây chưa thật sự vào cao điểm, các nhà vườn ở phường Bảo Vinh, Bình Lộc đã bắt đầu tấp nập khách từ TP.HCM và các tỉnh Đông Nam Bộ tìm đến tham quan, thưởng thức trái cây tại vườn.

Năm nay, thời tiết thuận lợi, tỷ lệ đậu trái cao nên nhiều hộ trồng cây ăn trái kỳ vọng một mùa bội thu. Tuy vậy, mối quan tâm của nông dân không chỉ dừng ở sản lượng. Khi nhu cầu tiêu dùng trái cây sạch ngày càng tăng, chất lượng sản phẩm, phương thức canh tác an toàn và khả năng truy xuất nguồn gốc đang trở thành yếu tố then chốt để nông sản địa phương giữ chỗ đứng trên thị trường.

Trái cây Đồng Nai vào mùa với kỳ vọng bội thu

Hiện thành phố Đồng Nai có hơn 94.200ha cây ăn trái, tập trung tại các vùng sản xuất lớn như Long Khánh, Bình Lộc, Hàng Gòn, Xuân Lộc, Cẩm Mỹ, Định Quán, Tân Phú và Vĩnh Cửu. Trong cơ cấu cây trồng, sầu riêng, chôm chôm, bưởi, xoài, chuối là những loại cây chủ lực, tạo nguồn thu quan trọng cho nhiều hộ nông dân.

Tại phường Bảo Vinh, thuộc TP Long Khánh, tỉnh Đồng Nai trước đây, nhiều vườn chôm chôm đã bắt đầu cho thu hoạch lứa đầu mùa. Theo ghi nhận của nhà vườn, nhờ thời tiết phù hợp và việc áp dụng kỹ thuật chăm sóc mới, năng suất ở nhiều vườn tăng từ 1,5-2 lần so với năm trước. Đây là tín hiệu tích cực trong bối cảnh nông dân đang hướng đến sản xuất ổn định, giảm rủi ro và nâng giá trị trên cùng diện tích canh tác.

Ở khu phố Bàu Cối, phường Bảo Vinh, gia đình ông Hoàng A Pẩu có gần 2ha chôm chôm trồng xen măng cụt và mít. Ông cho biết việc tham gia các lớp tập huấn kỹ thuật do Hội Nông dân tổ chức đã giúp gia đình chủ động hơn trong khâu xử lý ra hoa, chăm sóc vườn và điều tiết thời điểm chín sớm. Nhờ vậy, vườn chôm chôm nhiều năm gần đây cho trái sớm hơn, năng suất ổn định hơn.

Ông Pẩu chia sẻ, khi được ngành chức năng và Hội Nông dân hướng dẫn, người trồng hiểu rõ hơn về nhu cầu dinh dưỡng của cây, cách theo dõi sâu bệnh và thời điểm chăm sóc phù hợp. Những thay đổi này tuy bắt đầu từ kỹ thuật canh tác, nhưng tác động trực tiếp đến hiệu quả kinh tế, nhất là với các loại trái cây có tính mùa vụ rõ như chôm chôm, măng cụt.

Canh tác sạch giúp nâng chất lượng và giá trị nông sản

Không chỉ tập trung vào năng suất, nhiều hộ dân tại Bảo Vinh đã chuyển dần sang sử dụng phân bón hữu cơ, thuốc sinh học nhằm tạo ra sản phẩm an toàn hơn cho thị trường. Xu hướng này phù hợp với yêu cầu ngày càng cao của người tiêu dùng, nhất là tại các đô thị lớn như TP.HCM, Hà Nội, nơi trái cây sạch được các cửa hàng và hệ thống phân phối quan tâm.

Ông Hoàng Thái Phương, nhà vườn tại phường Bảo Vinh, cho biết năm nay chôm chôm vừa được mùa vừa được giá. Hiện chôm chôm nhãn được thu mua từ 30.000-32.000 đồng/kg, chôm chôm Thái từ 28.000-30.000 đồng/kg. Theo ông, bà con hiện ưu tiên sản xuất theo hướng hữu cơ sinh học vì sản phẩm sạch trước hết bảo vệ sức khỏe của chính người làm vườn, sau đó mới đáp ứng yêu cầu của người tiêu dùng.

Với Trái cây Đồng Nai, việc chuyển đổi từ sản xuất truyền thống sang hướng an toàn không chỉ là thay đổi về vật tư đầu vào. Đó còn là quá trình điều chỉnh tập quán canh tác, theo dõi sức khỏe đất, kiểm soát sâu bệnh bằng biện pháp phù hợp và kiên trì trong nhiều vụ. Những nhà vườn đi trước cho thấy, khi cây khỏe và đất được phục hồi, chi phí đầu vào có thể giảm, đồng thời tỷ lệ trái đạt chuẩn tăng lên.

Không riêng chôm chôm, nhiều nông dân ở Bảo Vinh còn theo đuổi mô hình măng cụt hữu cơ. Anh Vương Thành Nam là một trong những người tiên phong với khu vườn rộng 6 sào. Theo anh Nam, quá trình chuyển đổi từ sản xuất truyền thống sang hữu cơ kéo dài gần 7 năm, trong đó có giai đoạn gặp nhiều khó khăn do sâu bệnh gia tăng. Tuy nhiên, sau khoảng 2 năm kiên trì, đất đai dần phục hồi, cây khỏe hơn và chi phí đầu vào giảm đáng kể.

Hiện tỷ lệ trái đạt chuẩn tại vườn của anh Nam đạt hơn 95%. Măng cụt từ vườn được đưa vào nhiều cửa hàng trái cây sạch và hệ thống phân phối tại TP.HCM, Hà Nội, với giá cao hơn từ 10.000-20.000 đồng/kg so với sản xuất thông thường. Kết quả này cho thấy, khi chất lượng được thị trường ghi nhận, người trồng có thêm động lực đầu tư dài hạn cho quy trình canh tác sạch.

Du lịch sinh thái vườn mở thêm đầu ra cho trái cây

Cùng với nâng chất lượng sản phẩm, nhiều nhà vườn ở Bảo Vinh và Bình Lộc đang khai thác lợi thế vườn cây ăn trái để phát triển du lịch sinh thái. Đây là hướng đi phù hợp với vùng chuyên canh cây ăn trái, bởi du khách không chỉ mua sản phẩm mà còn muốn trải nghiệm không gian nhà vườn, tự tay hái trái và thưởng thức ngay tại nơi sản xuất.

Đầu tháng 6, khi chôm chôm, măng cụt bắt đầu chín, hàng ngàn lượt du khách từ TP.HCM và các tỉnh Đông Nam Bộ đã tìm đến các nhà vườn. Sự nhộn nhịp này đến trước thời điểm thu hoạch rộ, cho thấy sức hút của mô hình du lịch gắn với nông nghiệp. Với người trồng, khách tham quan giúp mở thêm kênh tiêu thụ trực tiếp, giảm phụ thuộc hoàn toàn vào thương lái trong một số thời điểm.

Tại khu du lịch sinh thái vườn Hai Phương ở phường Bảo Vinh, lượng khách liên tục tăng. Anh Hoàng Thanh Phước, chủ điểm du lịch, cho biết đơn vị đã liên kết với nhiều nhà vườn để bổ sung nguồn trái cây sạch như chôm chôm, măng cụt, sầu riêng, bòn bon phục vụ du khách. Mỗi ngày khu du lịch đón từ 200-300 lượt khách, cuối tuần có thể đạt 500-700 lượt. Hoạt động được khách yêu thích nhất là tự tay hái trái cây và thưởng thức tại vườn.

Tại phường Bình Lộc, nhiều hộ dân cũng liên kết với nhau để mở rộng các tuyến tham quan. Bà Lê Thị Bạch Tuyết, ở khu phố Cây Da, cho biết gia đình liên kết với các nhà vườn khác để có thêm nguồn trái cây sạch phục vụ khách. Theo bà, thu nhập từ làm du lịch vườn hiện cao hơn nhiều năm trước; khách đến vừa tham quan vừa thưởng thức, nhờ đó đầu ra cho trái cây cũng thuận lợi hơn.

Ông Hoàng Đức Liêm, Chủ tịch Hội Nông dân phường Bình Lộc, cho biết Hội đã xây dựng nhiều chương trình hỗ trợ vốn từ Quỹ Hỗ trợ nông dân và Ngân hàng Chính sách xã hội để người dân đầu tư phát triển du lịch sinh thái vườn. Đến nay, địa phương đã có hơn 40 hộ tham gia liên kết làm du lịch. Đây là nền tảng quan trọng để mô hình không phát triển đơn lẻ, mà từng bước hình thành chuỗi dịch vụ gắn với sản xuất nông nghiệp.

Truy xuất nguồn gốc và tem nhận diện cho nông sản địa phương

Ở phường Đồng Xoài, TP Đồng Xoài, tỉnh Bình Phước trước đây, gia đình ông Lê Vinh Thảo có hơn 2,5ha điều trồng xen chôm chôm, măng cụt và bòn bon, kiên trì theo đuổi hướng sản xuất trái cây sạch. Ông Thảo cho biết nguyên tắc đầu tiên là phải bảo đảm sức khỏe cho người làm vườn, sau đó mới đưa sản phẩm ra thị trường. Vườn của ông hạn chế tối đa thuốc bảo vệ thực vật, cây lớn gần như không sử dụng.

Bà Nguyễn Thị Thu Lan, Phó Chủ tịch Hội Nông dân phường Đồng Xoài, cho biết Hội đang đẩy mạnh vận động nông dân sản xuất theo hướng sạch, đồng thời hỗ trợ truy xuất nguồn gốc và xây dựng tem nhận diện cho nông sản địa phương. Mục tiêu là tạo ra sản phẩm an toàn cho người tiêu dùng, giúp nông dân tiêu thụ thuận lợi hơn trong bối cảnh thị trường ngày càng coi trọng thông tin về nguồn gốc và quy trình sản xuất.

Những nỗ lực này cho thấy Trái cây Đồng Nai không chỉ cạnh tranh bằng mùa vụ hay sản lượng, mà còn bằng chất lượng, trải nghiệm và niềm tin của người mua. Khi nhà vườn kết hợp canh tác sạch, liên kết tiêu thụ, du lịch sinh thái và truy xuất nguồn gốc, giá trị của nông sản có thêm cơ hội được nâng lên một cách bền vững.

Trước thềm chính vụ, sự nhộn nhịp tại các vườn chôm chôm, măng cụt là tín hiệu tích cực cho nông dân thành phố Đồng Nai. Nếu tiếp tục giữ được chất lượng, mở rộng liên kết và xây dựng hình ảnh sản phẩm an toàn, Trái cây Đồng Nai sẽ có thêm lợi thế trong mùa thu hoạch năm nay, đồng thời củng cố vị thế của vùng cây ăn trái trong mắt người tiêu dùng và du khách.