Dịch hại thanh long tăng sau mưa kéo dài, Đồng Tháp khuyến cáo phòng ngừa

Dịch hại thanh long đang có nguy cơ phát sinh mạnh tại Đồng Tháp trong bối cảnh những đợt mưa kéo dài liên tiếp làm tăng ẩm độ trong vườn. Đây là thời điểm người trồng cần theo dõi sát ruộng vườn, chủ động xử lý sớm các dấu hiệu bất thường để hạn chế thiệt hại về năng suất, mẫu mã và chất lượng trái.

Đồng Tháp hiện là một trong những vùng sản xuất thanh long trọng điểm của ĐBSCL với gần 9.400ha, tập trung chủ yếu tại các khu vực phía đông của tỉnh. Hằng năm, vùng chuyên canh này cung ứng gần 272.000 tấn trái cho thị trường trong nước và xuất khẩu, góp phần tạo sinh kế ổn định cho hàng nghìn hộ dân. Vì vậy, việc kiểm soát sâu bệnh trong mùa mưa không chỉ là vấn đề kỹ thuật canh tác, mà còn liên quan trực tiếp đến khả năng duy trì sản lượng và uy tín vùng nguyên liệu.

Dịch hại thanh long tăng trong điều kiện mưa ẩm

Theo ngành chuyên môn, mùa mưa là điều kiện rất thuận lợi để nhiều loại nấm bệnh và côn trùng gây hại phát triển mạnh trên cây thanh long. Các cơn mưa liên tiếp trong thời gian gần đây làm vườn dễ bị ẩm kéo dài, tán cây kém thông thoáng nếu không được cắt tỉa hợp lý, từ đó tạo môi trường cho bệnh đốm nâu, bọ trĩ và cỏ dại phát sinh.

Những đối tượng gây hại này nếu không được phát hiện và xử lý kịp thời có thể làm giảm tỷ lệ đậu trái, ảnh hưởng đến mẫu mã, chất lượng và giá trị trái thanh long. Với cây đang trong giai đoạn cho trái, thiệt hại không chỉ dừng ở năng suất mà còn có thể làm giảm khả năng đáp ứng yêu cầu của thị trường, nhất là các kênh tiêu thụ đòi hỏi sản phẩm đồng đều, an toàn.

Tại xã Long Hưng (Đồng Tháp), ông Lê Nhật Khang đang chăm sóc 1,5ha thanh long giai đoạn cho trái. Những ngày mưa liên tục, gia đình ông tăng tần suất thăm vườn để kịp thời phát hiện sâu bệnh. Cùng với đó, ông vệ sinh cành, tỉa bỏ những bộ phận bị nhiễm bệnh và khơi thông mương thoát nước nhằm hạn chế tình trạng ẩm độ kéo dài trong vườn.

Nhà vườn chủ động giảm áp lực sâu bệnh từ sớm

Theo ông Lê Nhật Khang, việc đi thăm vườn thường xuyên giúp nhà vườn nhận biết sớm các thay đổi trên cành, nụ và trái. Khi phát hiện bộ phận có dấu hiệu nhiễm bệnh, gia đình ông chủ động tỉa bỏ, thu gom, đồng thời giữ vườn thông thoáng để hạn chế nguồn lây lan. Ông cũng ưu tiên áp dụng các biện pháp canh tác theo khuyến cáo của ngành chuyên môn nhằm hạn chế sâu bệnh, giảm số lần sử dụng thuốc BVTV và giữ chất lượng trái.

Dịch hại thanh long thường có diễn biến nhanh khi mưa nắng xen kẽ, đặc biệt ở những vườn thoát nước kém hoặc để cỏ dại phát triển dày. Vì vậy, phòng ngừa từ sớm có ý nghĩa quan trọng hơn xử lý khi bệnh đã lan rộng. Cách làm này giúp giảm chi phí sản xuất, hạn chế rủi ro mất năng suất và giảm áp lực sử dụng thuốc trong giai đoạn cây mang trái.

Không chỉ chú trọng phòng trừ sâu bệnh, nhiều nhà vườn còn tăng cường sử dụng phân bón hợp lý, bổ sung dinh dưỡng cân đối để cây phục hồi tốt sau mưa. Khi cây khỏe, bộ cành thông thoáng và hệ thống thoát nước hoạt động tốt, khả năng chống chịu với điều kiện bất lợi cũng được cải thiện, qua đó hỗ trợ quá trình ra hoa, đậu trái và nuôi trái đạt chất lượng.

Khuyến cáo quản lý dịch hại tổng hợp trên thanh long

Ông Lê Hoàng Anh, Phó Giám đốc Trung tâm Khuyến nông và Dịch vụ nông nghiệp tỉnh Đồng Tháp cho biết: mùa mưa là điều kiện rất thuận lợi để nhiều loại nấm bệnh và côn trùng gây hại phát triển mạnh trên cây thanh long. Do đó, người trồng không nên đợi đến khi sâu bệnh xuất hiện trên diện rộng mới xử lý mà cần chủ động phòng ngừa ngay từ đầu.

Giải pháp hiệu quả hiện nay là tăng cường kiểm tra vườn định kỳ để phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường; cắt tỉa cành tạo độ thông thoáng; vệ sinh vườn; thu gom và tiêu hủy các bộ phận bị bệnh; quản lý cỏ dại; bảo đảm hệ thống thoát nước hoạt động tốt sau mỗi trận mưa. Đây là những biện pháp cơ bản nhưng có vai trò quan trọng trong việc giảm nguồn bệnh và hạn chế điều kiện thuận lợi cho nấm bệnh, côn trùng phát triển.

Song song đó, ngành nông nghiệp khuyến cáo nhà vườn ưu tiên áp dụng các biện pháp quản lý dịch hại tổng hợp (IPM), kết hợp hài hòa giữa biện pháp canh tác, biện pháp sinh học và hóa học. Cách tiếp cận này giúp kiểm soát Dịch hại thanh long theo hướng bền vững hơn, giảm chi phí sản xuất và góp phần bảo vệ môi trường canh tác trong vùng chuyên canh.

• Thăm vườn định kỳ, nhất là sau các đợt mưa kéo dài.
• Tỉa cành, vệ sinh vườn, thu gom và tiêu hủy bộ phận bị bệnh.
• Khơi thông mương, rãnh để tránh đọng nước, ẩm độ kéo dài.
• Quản lý cỏ dại nhằm hạn chế nơi trú ẩn của sâu bệnh.
• Kết hợp biện pháp canh tác, sinh học và hóa học theo hướng IPM.

Tuân thủ an toàn để giữ uy tín vùng nguyên liệu

Đối với việc sử dụng thuốc BVTV, ngành nông nghiệp khuyến cáo nông dân phải tuân thủ nghiêm nguyên tắc 5 đúng, gồm đúng thuốc, đúng đối tượng dịch hại, đúng liều lượng, đúng thời điểm và đúng cách sử dụng. Đồng thời, nhà vườn cần bảo đảm thời gian cách ly trước thu hoạch để sản phẩm đáp ứng yêu cầu về an toàn thực phẩm.

Dịch hại thanh long nếu được kiểm soát tốt sẽ giúp người trồng giảm thiểu rủi ro, bảo vệ năng suất và chất lượng trái. Ở chiều ngược lại, nếu chủ quan trong mùa mưa, vườn cây có thể bị ảnh hưởng nặng, làm tăng chi phí xử lý và giảm hiệu quả sản xuất. Đối với vùng có sản lượng lớn như Đồng Tháp, sự chủ động của từng hộ dân còn góp phần duy trì uy tín chung của vùng nguyên liệu.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đồng Tháp, hiện toàn tỉnh có hơn 2.300ha thanh long đạt các chứng nhận GAP. Địa phương cũng đã được cấp 33 mã số vùng trồng thanh long xuất khẩu sang Trung Quốc với diện tích 5.493ha và 92 mã số vùng trồng xuất khẩu sang các thị trường Nhật Bản, Hoa Kỳ, Hàn Quốc và Australia với tổng diện tích 1.271ha. Những con số này cho thấy yêu cầu quản lý sản xuất an toàn, ổn định ngày càng quan trọng, nhất là trong bối cảnh các thị trường xuất khẩu đòi hỏi cao về chất lượng và truy xuất vùng trồng.

Trong thời gian tới, khi mùa mưa còn tiềm ẩn nhiều biến động, việc chủ động phòng Dịch hại thanh long từ sớm vẫn là giải pháp then chốt. Theo dõi vườn thường xuyên, giữ vườn thông thoáng, thoát nước tốt, bón phân cân đối và sử dụng thuốc BVTV đúng hướng dẫn sẽ giúp nhà vườn Đồng Tháp bảo vệ năng suất, chất lượng trái và duy trì lợi thế của vùng chuyên canh thanh long.