Xuất khẩu phân bón tăng mạnh, doanh nghiệp hưởng lợi từ giá cao

Xuất khẩu phân bón của Việt Nam trong 6 tháng đầu năm ghi nhận mức tăng mạnh cả về lượng lẫn giá trị, trong bối cảnh giá thế giới neo cao và nhu cầu phục vụ mùa vụ tại nhiều thị trường gia tăng. Theo số liệu của Cục Hải quan Việt Nam, lượng phân bón xuất khẩu đạt gần 1,7 triệu tấn, mang về hơn 932 triệu USD, tăng 52% về lượng và gấp đôi về giá trị so với cùng kỳ năm ngoái.

Diễn biến này cho thấy nhóm hàng phân bón đang có giai đoạn thuận lợi hiếm thấy về giá bán. Không chỉ góp phần cải thiện kim ngạch thương mại, đà tăng của thị trường xuất khẩu còn phản ánh trực tiếp vào kết quả kinh doanh của một số doanh nghiệp đầu ngành trong nửa đầu năm 2026.

Xuất khẩu phân bón tăng mạnh nhờ giá bán đi lên

Riêng trong tháng 6, lượng phân bón xuất khẩu của Việt Nam đạt 261.250 tấn, tăng 53% so với cùng kỳ năm ngoái. Cùng với mức giá bán cao hơn, kim ngạch xuất khẩu phân bón trong tháng đạt gần 172 triệu USD, cao gấp hơn 2 lần so với cùng kỳ năm ngoái. Đây là mức tăng đáng chú ý khi cả sản lượng và giá trị cùng đi lên, cho thấy thị trường bên ngoài đang hấp thụ tốt nguồn cung từ Việt Nam.

Giá phân bón xuất khẩu trung bình trong tháng 6 đạt 657 USD/tấn, tăng 45% so với cùng kỳ năm ngoái. Tính từ đầu năm đến nay, giá phân bón xuất khẩu tăng khoảng 36%. Mặt bằng giá cao là yếu tố quan trọng giúp kim ngạch tăng nhanh hơn tốc độ tăng sản lượng, qua đó tạo dư địa cải thiện doanh thu cho các doanh nghiệp sản xuất và kinh doanh phân bón.

Theo diễn biến thị trường, giá phân bón tăng mạnh trong bối cảnh tuyến đường huyết mạch vận chuyển nguyên liệu sản xuất phân bón là Eo biển Hormuz bị gián đoạn do căng thẳng khu vực Trung Đông. Cùng thời điểm, nhu cầu phân bón của thế giới tăng cao khi trùng với mùa vụ sản xuất. Sự kết hợp giữa yếu tố nguồn cung bị tác động và nhu cầu tăng theo chu kỳ đã góp phần đẩy giá xuất khẩu lên mức cao.

Campuchia vẫn là thị trường lớn nhất, Hàn Quốc tăng mạnh

Về thị trường, Campuchia là thị trường nhập khẩu phân bón của Việt Nam lớn nhất trong nửa đầu năm nay, chiếm 19% tổng tỷ trọng. Tuy nhiên, hoạt động xuất khẩu phân bón sang thị trường này giảm 13% về lượng so với cùng kỳ năm ngoái. Diễn biến này cho thấy dù vẫn giữ vị trí dẫn đầu, thị trường Campuchia không còn là điểm tăng trưởng duy nhất của phân bón Việt Nam trong giai đoạn hiện nay.

Trong khi đó, Hàn Quốc chiếm tỷ trọng lớn thứ hai với 9% và ghi nhận mức tăng mạnh 36%. Sự gia tăng tại thị trường này góp phần bù đắp phần sụt giảm ở một số thị trường truyền thống, đồng thời cho thấy khả năng mở rộng đầu ra của phân bón Việt Nam trong bối cảnh giá thế giới biến động.

Đối với ngành phân bón, xuất khẩu có vai trò quan trọng trong việc cân bằng sản lượng, nhất là khi nhu cầu trong nước có tính mùa vụ rõ rệt. Khi thị trường nội địa bước vào giai đoạn thấp điểm, việc duy trì đơn hàng xuất khẩu giúp doanh nghiệp giảm áp lực tồn kho, bảo đảm nhịp vận hành nhà máy và tận dụng được mặt bằng giá quốc tế thuận lợi.

Đạm Cà Mau ghi nhận nhiều chỉ tiêu vượt kế hoạch

Hoạt động xuất khẩu phân bón tăng mạnh đã phần nào phản ánh vào kết quả kinh doanh của các doanh nghiệp trong nửa đầu năm nay. Tại hội nghị sơ kết công bố kết quả kinh doanh 6 tháng đầu năm 2026 diễn ra hôm 24/6, Tổng Công ty Phân bón Dầu khí Cà Mau, tức Đạm Cà Mau, mã DCM, ghi nhận nhiều chỉ tiêu tăng trưởng so với kế hoạch đề ra.

Theo báo cáo, trong nửa đầu năm, doanh thu từ bộ sản phẩm của Đạm Cà Mau đạt hơn 11.800 tỷ đồng. Tổng sản lượng tiêu thụ vượt 900.000 tấn, tương ứng thực hiện hơn 59% kế hoạch năm 2026. Kết quả này cho thấy doanh nghiệp đang tận dụng được nhu cầu thị trường cũng như môi trường giá bán thuận lợi trong giai đoạn đầu năm.

Tại hội nghị, Tổng Giám đốc TCT Phân bón Dầu khí Cà Mau Nguyễn Thanh Tùng cho biết doanh nghiệp đang bước sang giai đoạn phát triển mới, với yêu cầu cao hơn về chất lượng tăng trưởng, hiệu quả vận hành cũng như năng lực cạnh tranh. Để hoàn thành các mục tiêu đã đề ra cho năm 2026, trong 6 tháng cuối năm, doanh nghiệp sẽ tập trung triển khai các nhóm giải pháp trọng tâm, gồm củng cố thị trường, bảo đảm nguồn cung và nâng cao năng lực vận hành.

Biến động địa chính trị tiếp tục chi phối thị trường

Trước đó, tại cuộc họp đại hội đồng cổ đông thường niên tổ chức ngày 22/4, lãnh đạo Đạm Cà Mau cho biết thị trường năm 2026 tiếp tục chịu ảnh hưởng từ các yếu tố địa chính trị, khiến giá dầu, khí và phân bón biến động mạnh. Đây là các yếu tố có tác động trực tiếp đến ngành, bởi khí là nguyên liệu đầu vào quan trọng trong sản xuất urê.

Lãnh đạo công ty nhận định: Giá dầu tăng kéo theo giá khí – nguyên liệu đầu vào quan trọng – đi lên. Tuy nhiên, giá urê hiện tăng nhanh hơn, nên biên lợi nhuận vẫn được kỳ vọng tích cực. Như vậy, dù chi phí đầu vào chịu áp lực, tốc độ tăng của giá bán sản phẩm đang là yếu tố hỗ trợ biên lợi nhuận trong ngắn hạn.

Bên cạnh chi phí đầu vào, nguồn cung phân bón toàn cầu cũng chịu áp lực khi khu vực Trung Đông, chiếm khoảng 20% nguồn cung, bị gián đoạn, trong khi Trung Quốc hạn chế xuất khẩu. Nhu cầu tăng theo mùa vụ đã góp phần duy trì mặt bằng giá ở mức cao trong quý I. Những yếu tố này lý giải vì sao giá phân bón thế giới có xu hướng tăng, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp có năng lực sản xuất ổn định đẩy mạnh tiêu thụ.

Trong bối cảnh nhu cầu nội địa bước vào giai đoạn thấp điểm, Đạm Cà Mau cho biết xuất khẩu tiếp tục đóng vai trò cân bằng sản lượng. Doanh nghiệp định hướng xuất khẩu chiếm khoảng 25 – 30% tổng sản lượng, với Campuchia là thị trường trọng điểm, chiếm hơn 40% thị phần urê, có lúc xấp xỉ 50%. Ngoài thị trường này, sản phẩm của công ty đã xuất khẩu sang khoảng 22 quốc gia, chủ yếu thông qua các đối tác trung gian nhằm bảo đảm mạng lưới phân phối và kiểm soát đầu ra.

Trong một số thời điểm, doanh nghiệp vẫn duy trì xuất khẩu ngay cả khi giá thấp hơn trong nước để giảm tồn kho và bảo đảm vận hành ổn định. Lãnh đạo công ty cũng cho biết đã chốt một số lô hàng với mức giá thuận lợi cho quý II, qua đó kỳ vọng kết quả kinh doanh sẽ tiếp tục duy trì tích cực trong ngắn hạn. Đồng thời, mặt bằng giá được rà soát định kỳ khoảng 15 ngày/lần để bám sát thị trường.

PVFCCo – Phú Mỹ sản xuất và tiêu thụ vượt kế hoạch

Tổng công ty Phân bón và Hóa chất Dầu khí – CTCP, tức PVFCCo – Phú Mỹ, mã DPM, cũng ghi nhận kết quả tích cực trong nửa đầu năm. Theo công bố, tổng sản lượng sản xuất phân bón và hóa chất của PVFCCo – Phú Mỹ ước đạt khoảng 551,5 nghìn tấn. Trong đó, sản lượng Urê Phú Mỹ quy đổi ước đạt 434,3 nghìn tấn, ước hoàn thành 106% kế hoạch 6 tháng.

Đối với các sản phẩm khác, NPK Phú Mỹ ước đạt 111,2 nghìn tấn, ước hoàn thành 126% kế hoạch; UFC85 ước đạt 6 nghìn tấn, hoàn thành 130% kế hoạch. Các con số này cho thấy hoạt động sản xuất của doanh nghiệp duy trì ổn định, đồng thời nhiều dòng sản phẩm vượt kế hoạch đề ra cho nửa đầu năm.

Ở khâu kinh doanh, tổng sản lượng phân bón và hóa chất của PVFCCo – Phú Mỹ ước đạt khoảng 972,3 nghìn tấn. Trong đó, tổng sản lượng kinh doanh phân bón ước đạt 906,6 nghìn tấn, ước hoàn thành 132% kế hoạch 6 tháng. Nhóm Urê Phú Mỹ và các sản phẩm có nguồn gốc từ Urê Phú Mỹ ước đạt 437,2 nghìn tấn, hoàn thành kế hoạch 6 tháng.

Các loại phân bón thương mại ước đạt 325,2 nghìn tấn, ước vượt 112% kế hoạch 6 tháng và đã hoàn thành 105% kế hoạch cả năm. Sản lượng tiêu thụ NPK Phú Mỹ ước đạt 144,2 nghìn tấn, ước vượt 45% kế hoạch 6 tháng, tương đương khoảng 80% kế hoạch năm và gần bằng mức thực hiện của cả năm 2025.

Nhìn chung, xuất khẩu phân bón tăng vọt trong nửa đầu năm đang tạo lực đỡ đáng kể cho ngành phân bón Việt Nam. Dù thị trường còn chịu ảnh hưởng bởi biến động địa chính trị, giá năng lượng và cung cầu toàn cầu, mặt bằng giá cao cùng khả năng mở rộng đầu ra đang giúp các doanh nghiệp có thêm dư địa hoàn thành kế hoạch kinh doanh năm 2026.