Canh tác thông minh: Bình Điền cùng nông dân nâng hiệu quả sản xuất

Canh tác thông minh đang trở thành hướng đi quan trọng trong quá trình đổi mới sản xuất nông nghiệp, khi người nông dân không chỉ dựa vào kinh nghiệm hay “trông đất trông mây” mà từng bước áp dụng khoa học kỹ thuật, quản lý chi phí, bảo vệ đất và môi trường. Trong hành trình đó, Công ty CP Phân bón Bình Điền đã phối hợp với Hội Nông dân các cấp triển khai nhiều chương trình thiết thực, góp phần nâng cao trình độ sản xuất của bà con tại nhiều địa phương.

Thông qua các chương trình lớn như “Nhà nông đua tài”, “Tự hào Nông dân Việt Nam”, tôn vinh “Nhà khoa học của nhà nông”, cùng các hoạt động chuyển giao tiến bộ kỹ thuật, tập huấn canh tác và xây dựng mô hình trình diễn, Bình Điền không chỉ đồng hành ở vai trò tài trợ. Doanh nghiệp còn trực tiếp tham gia cùng Hội Nông dân các cấp trong việc đưa kiến thức mới, quy trình mới và giải pháp sử dụng phân bón hiệu quả đến gần hơn với người sản xuất.

Canh tác thông minh từ sự phối hợp giữa doanh nghiệp và Hội Nông dân

Trao đổi với PV Dân Việt, ông Phan Văn Tâm, Phó Tổng Giám đốc Công ty CP Phân bón Bình Điền cho biết, mối quan hệ phối hợp giữa Công ty và Hội Nông dân Việt Nam nhiều năm qua được xây dựng trên một nền tảng đặc biệt: cùng hướng đến mục tiêu phục vụ người nông dân, phát triển nền nông nghiệp Việt Nam theo hướng hiệu quả, bền vững và nhân văn hơn.

Theo ông Tâm, hiệu quả lớn nhất của quá trình đồng hành này không chỉ nằm ở số lượng chương trình đã triển khai, mà ở sự thay đổi trong tư duy sản xuất của người nông dân. Từ chỗ sản xuất chủ yếu dựa vào kinh nghiệm, phụ thuộc nhiều vào thời tiết và điều kiện tự nhiên, bà con dần chuyển sang sản xuất theo khoa học; từ việc chỉ chú trọng năng suất, nay quan tâm nhiều hơn đến hiệu quả kinh tế, sức khỏe đất, chất lượng nông sản và bảo vệ môi trường.

Cách tiếp cận này phù hợp với yêu cầu mới của nông nghiệp Việt Nam. Khi chi phí đầu vào, biến đổi khí hậu, yêu cầu thị trường và tiêu chuẩn chất lượng ngày càng tạo áp lực lớn hơn, người nông dân cần được hỗ trợ không chỉ bằng vật tư, mà bằng kiến thức, quy trình và sự kết nối với các lực lượng trong chuỗi sản xuất.

Nhiều chương trình hướng tới đất khỏe, giảm phát thải

Một ví dụ được ông Phan Văn Tâm nhắc đến là việc Công ty CP Phân bón Bình Điền đồng hành cùng UBND tỉnh Quảng Trị, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Hội Nông dân Việt Nam phát động xây dựng mô hình Hội Nông dân tham gia bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu giai đoạn 2024 – 2025, với chủ đề “Phục hồi đất, chống hạn hán và sa mạc hoá”.

Theo đó, Phân bón Bình Điền đã thống nhất phối hợp với Trung tâm Môi trường Nông thôn thuộc Hội Nông dân Việt Nam và Hội Nông dân các tỉnh thành trên cả nước triển khai chuỗi lớp tập huấn, tuyên truyền, giới thiệu và hướng dẫn sử dụng phân bón đến nông dân. Mục tiêu của hoạt động này là góp phần giảm suy thoái đất trồng, nâng cao hiệu quả sử dụng vật tư nông nghiệp và bảo vệ môi trường sản xuất.

Trong thời gian gần đây, các chương trình như “Canh tác lúa thông minh thích ứng biến đổi khí hậu vùng ĐBSCL”, “Hành trình xanh: Đất khỏe – Cây trồng khỏe”, sử dụng phân bón hiệu quả, giảm phát thải… cho thấy sự phối hợp giữa Hội Nông dân và doanh nghiệp đang đi vào những nội dung rất cụ thể. Đây đều là các vấn đề sát với nhu cầu mới của nông nghiệp Việt Nam, nhất là trong bối cảnh sản xuất nông nghiệp phải thích ứng với biến đổi khí hậu và đáp ứng yêu cầu phát triển xanh.

Từ mô hình trình diễn đến thay đổi tập quán sản xuất

Điểm đáng chú ý trong các chương trình phối hợp là cách làm gắn với thực tiễn đồng ruộng. Những lớp tập huấn, mô hình trình diễn và hoạt động chuyển giao kỹ thuật giúp nông dân nhìn thấy kết quả trên chính cây trồng, thửa ruộng, vườn cây của mình. Đây là điều quan trọng, bởi quá trình thay đổi tập quán sản xuất chỉ bền vững khi người nông dân hiểu được lợi ích và có thể kiểm chứng trong thực tế.

Trong đó, quy trình canh tác tổng hợp trong chương trình “Canh tác lúa thông minh thích ứng với biến đổi khí hậu vùng ĐBSCL” đã được Cục Trồng trọt, nay là Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường, công nhận là Tiến bộ Kỹ thuật. Đây là một điển hình cho thấy canh tác thông minh không dừng ở khẩu hiệu, mà có thể được chuẩn hóa thành quy trình, được cơ quan chuyên môn ghi nhận và đưa vào thực tiễn sản xuất.

Theo đánh giá từ phía doanh nghiệp, quy trình này đã và đang đóng góp tích cực vào việc bảo vệ môi trường, đồng thời nâng cao năng suất sản xuất của người nông dân. Trong sản xuất lúa vùng ĐBSCL, nơi chịu nhiều tác động từ biến đổi khí hậu, việc áp dụng quy trình tổng hợp có ý nghĩa không chỉ với từng hộ nông dân, mà còn với định hướng phát triển bền vững của cả vùng sản xuất trọng điểm.

Hội Nông dân là cầu nối trong hệ sinh thái nông nghiệp

Ông Phan Văn Tâm khẳng định, Hội Nông dân Việt Nam chính là cầu nối quan trọng giúp các doanh nghiệp chân chính như Bình Điền đến gần hơn với bà con nông dân. Ở chiều ngược lại, doanh nghiệp là lực lượng cùng Hội đưa khoa học công nghệ và các giải pháp mới vào thực tiễn sản xuất. Sự phối hợp này tạo thành một kênh quan trọng để kiến thức kỹ thuật được truyền tải đến đúng đối tượng, đúng nhu cầu và đúng thời điểm.

Trong bối cảnh nông nghiệp Việt Nam bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, giảm phát thải và hội nhập quốc tế sâu rộng, ông Tâm cho rằng Hội Nông dân Việt Nam sẽ tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong việc dẫn dắt, kết nối và nâng tầm người nông dân Việt Nam. Từ góc độ doanh nghiệp, ông đề xuất Hội tiếp tục đổi mới theo một số hướng lớn.

• Thứ nhất, tăng cường vai trò kết nối hệ sinh thái nông nghiệp, gắn kết chặt chẽ hơn giữa nông dân, nhà khoa học, doanh nghiệp, hợp tác xã, ngân hàng và thị trường.
• Thứ hai, đẩy mạnh chuyển đổi số trong hoạt động Hội, đặc biệt là ứng dụng công nghệ để đào tạo nông dân, truyền tải kỹ thuật, cập nhật thị trường và xây dựng cộng đồng nông dân số.
• Thứ ba, tiếp tục đồng hành với các mô hình nông nghiệp xanh, nông nghiệp tuần hoàn, giảm phát thải và phát triển bền vững.
• Thứ tư, tạo điều kiện để các doanh nghiệp có tâm huyết với nông nghiệp tham gia sâu hơn vào các chương trình đồng hành cùng nông dân.

Theo ông Tâm, khi các lực lượng trong hệ sinh thái nông nghiệp được liên kết tốt, người nông dân sẽ được hỗ trợ toàn diện hơn. Không chỉ được tiếp cận kỹ thuật, bà con còn có thêm thông tin thị trường, cơ hội liên kết, nguồn lực tài chính và những giải pháp phù hợp với yêu cầu sản xuất mới.

Hướng tới nền nông nghiệp xanh, hiện đại và bền vững

Về phía Công ty CP Phân bón Bình Điền, ông Phan Văn Tâm khẳng định doanh nghiệp sẽ tiếp tục đồng hành lâu dài với Hội Nông dân Việt Nam bằng các chương trình cụ thể, thiết thực và gắn với nhu cầu thực tế của nông dân trong thời kỳ mới. Trọng tâm là các giải pháp canh tác thông minh, nâng cao sức khỏe đất, giảm chi phí sản xuất, nâng chất lượng nông sản và hướng đến một nền nông nghiệp xanh, hiện đại, bền vững hơn.

Những nội dung này cho thấy sự chuyển dịch trong cách đồng hành với nông dân: từ hỗ trợ đơn lẻ sang hỗ trợ theo chương trình; từ chú trọng sản lượng sang chú trọng hiệu quả, chất lượng và môi trường; từ sản xuất theo thói quen sang sản xuất dựa trên khoa học. Khi doanh nghiệp, Hội Nông dân và người sản xuất cùng nhìn về một hướng, lợi ích cuối cùng được kỳ vọng sẽ trở lại với bà con nông dân thông qua năng lực sản xuất tốt hơn, chi phí hợp lý hơn và khả năng thích ứng cao hơn.

Trong bối cảnh nông nghiệp Việt Nam phải đáp ứng đồng thời yêu cầu năng suất, chất lượng, giảm phát thải và hội nhập, canh tác thông minh là một hướng đi có tính thực tiễn. Sự phối hợp giữa Công ty CP Phân bón Bình Điền và Hội Nông dân Việt Nam vì vậy không chỉ là hoạt động đồng hành, mà còn góp phần thúc đẩy quá trình chuyển đổi từ sản xuất dựa nhiều vào kinh nghiệm sang sản xuất khoa học, hiệu quả và bền vững.