Drone nông nghiệp đang dần trở thành hình ảnh quen thuộc trên những cánh đồng lúa rộng lớn ở xã Diên Sanh, tỉnh Quảng Trị. Thay vì phải trực tiếp gieo sạ, bón phân hoặc phun thuốc bảo vệ thực vật bằng phương pháp thủ công như trước, nhiều nông dân nay có thể thuê thiết bị bay không người lái thực hiện các công đoạn quan trọng trên đồng ruộng nhanh hơn, đều hơn và giảm đáng kể sức lao động.
Sự thay đổi này không chỉ mang lại cảm giác mới mẻ cho bà con trong mùa vụ, mà còn cho thấy quá trình ứng dụng khoa học công nghệ vào sản xuất nông nghiệp ở cơ sở đang đi vào thực chất. Từ những việc vốn đòi hỏi nhiều nhân công, thời gian và tiếp xúc trực tiếp với hóa chất, người trồng lúa ở Diên Sanh đã bắt đầu tiếp cận mô hình canh tác hiện đại, phù hợp xu hướng chuyển đổi số trong nông nghiệp.
Drone nông nghiệp mở hướng sản xuất mới ở Diên Sanh
Theo ông Trần Thanh Vinh, Chủ tịch Hội Nông dân xã Diên Sanh, vụ lúa hè-thu năm nay toàn xã gieo cấy hơn 1.700ha. Căn cứ chỉ đạo của cấp trên và điều kiện thực tế của địa phương, xã ưu tiên đưa vào gieo trồng các giống lúa ngắn ngày, cực ngắn ngày có năng suất cao, khả năng chịu nhiệt tốt như Khang Dân 18, HT1 và lúa thơm chất lượng cao.
Việc lựa chọn nhóm giống ngắn ngày được địa phương xem là giải pháp quan trọng nhằm giảm thiểu thiệt hại do thiên tai vào cuối vụ, đồng thời bảo đảm an toàn về sản lượng và chất lượng sau thu hoạch. Trong sản xuất lúa hè-thu, yếu tố thời vụ có ý nghĩa rất lớn; gieo sạ đúng lịch, đồng đều và nhanh gọn sẽ giúp cây lúa sinh trưởng thuận lợi hơn, hạn chế rủi ro khi thời tiết bất lợi xuất hiện ở giai đoạn cuối mùa.
Điểm đáng chú ý là bước vào vụ hè-thu năm 2026, Hội Nông dân xã Diên Sanh đã hỗ trợ hội viên tiếp cận các nguồn vốn vay để đầu tư 2 thiết bị Drone phục vụ sản xuất nông nghiệp trên địa bàn. Sự xuất hiện của Drone nông nghiệp vì vậy không còn là chuyện trình diễn công nghệ, mà đã được đưa vào các khâu canh tác cụ thể, gắn trực tiếp với nhu cầu sản xuất của nông dân.
Gieo sạ nhanh, đều, giảm áp lực thời vụ
Ông Trần Thanh Vinh cho biết, với công nghệ hiện đại, Drone giúp gieo sạ nhanh, đều và tiết kiệm lượng giống đáng kể so với phương pháp truyền thống. Chỉ trong thời gian ngắn, thiết bị có thể thực hiện gieo trên diện tích lớn, qua đó giảm nhân công, giảm chi phí sản xuất cho bà con, đồng thời đẩy nhanh tiến độ gieo sạ theo lịch thời vụ.
Trên đồng ruộng vào thời điểm gieo sạ chính vụ, nhiều nông dân xã Diên Sanh tỏ ra phấn khởi khi chứng kiến thiết bị bay trên không trung, vận hành linh hoạt dưới sự điều khiển từ xa. Những đường bay được thiết lập giúp hạt giống được rải đều hơn, hạn chế tình trạng chỗ dày, chỗ thưa thường gặp khi gieo thủ công, nhất là trên diện tích lớn.
Ông Trần Thanh Sáng, HTX Dịch vụ kinh doanh nông nghiệp Thọ Nam, cho biết vụ hè-thu này gia đình ông làm 6 mẫu lúa. Sau khi hoàn thành khâu làm đất, từ gieo sạ, bơm thuốc cỏ đến bón phân, ông đều thuê thiết bị bay thực hiện. Theo tính toán của ông Sáng, so với thuê nhân công hoặc tự làm, sử dụng Drone rẻ hơn và nhanh hơn nhiều. Nhờ đó, ông có thêm thời gian đi phụ thợ, khai thác tràm thuê và làm một số công việc khác để tăng thu nhập.
Ông Sáng cũng nhận xét, vụ hè-thu năm nay thời tiết thuận lợi, đất khô ráo, cộng với việc áp dụng gieo bằng thiết bị bay nên cây lúa lên đều hơn. Khi bước vào giai đoạn trỉa dặm, gia đình ông sẽ đỡ mất công hơn so với cách làm cũ. Đây là lợi ích rất cụ thể, bởi trỉa dặm vốn là khâu mất nhiều thời gian nếu ruộng lên không đều sau gieo sạ.
Giảm tiếp xúc hóa chất, bảo vệ sức khỏe nông dân
Không chỉ phục vụ gieo sạ, thiết bị bay không người lái còn được nông dân Diên Sanh sử dụng để bón phân và phun thuốc bảo vệ thực vật. Các thao tác này khi thực hiện bằng thiết bị điều khiển từ xa có thể bảo đảm độ phủ đồng đều hơn, hạn chế tình trạng phun rải không đều trên ruộng, đồng thời giúp người dân không phải trực tiếp mang bình phun, lội ruộng trong điều kiện nắng nóng hoặc sau khi ruộng đã có nước.
Đặc biệt, với khâu phun thuốc bảo vệ thực vật, lợi ích về sức khỏe được nhiều nông dân đánh giá cao. Việc không phải tiếp xúc trực tiếp với hóa chất độc hại góp phần giảm nguy cơ ảnh hưởng đến người sản xuất, đồng thời tạo điều kiện để sử dụng nước, thuốc bảo vệ thực vật hợp lý hơn và hạn chế thất thoát trong quá trình canh tác.
Ông Phan Huy, thành viên HTX Dịch vụ kinh doanh nông nghiệp Thọ Nam, chia sẻ rằng trước đây bà con gieo sạ, bơm thuốc đều bằng tay, vừa vất vả vừa không bảo đảm sức khỏe. Từ khi có thiết bị bay điều khiển từ xa, việc bơm thuốc cỏ, rải phân và gieo sạ thuận lợi, nhanh chóng hơn. Ông mong thời gian tới sẽ có thêm nhiều máy Drone để phục vụ bà con sản xuất nông nghiệp thuận lợi hơn.
Những phản hồi từ thực tế cho thấy Drone nông nghiệp đang đáp ứng đúng nhu cầu của người trồng lúa: giảm công lao động, giảm áp lực thuê nhân công trong mùa cao điểm, đồng thời cải thiện điều kiện làm việc trên đồng ruộng. Khi các khâu gieo sạ, bón phân, phun thuốc được thực hiện chính xác và kịp thời hơn, quá trình chăm sóc lúa cũng trở nên chủ động hơn.
Chuyển đổi số bắt đầu từ nhu cầu của đồng ruộng
Hội Nông dân xã Diên Sanh thời gian qua đã tích cực tuyên truyền, vận động hội viên mạnh dạn đổi mới tư duy sản xuất, tiếp cận các mô hình nông nghiệp thông minh. Theo ông Trần Thanh Vinh, thực hiện chủ trương chuyển đổi số quốc gia và chủ trương của Đảng ủy, UBND xã, Hội Nông dân xã tập trung vận động bà con ứng dụng khoa học công nghệ, trong đó có chuyển đổi số và áp dụng thiết bị bay không người lái vào sản xuất nông nghiệp.
Điều quan trọng là việc ứng dụng công nghệ được triển khai từ chính nhu cầu sản xuất của nông dân, không tách rời điều kiện canh tác tại địa phương. Khi bà con thấy rõ hiệu quả trong gieo sạ, bón phân, phun thuốc và giảm chi phí, sự tin tưởng đối với công nghệ mới cũng tăng lên. Đây là nền tảng để các mô hình canh tác hiện đại có cơ hội nhân rộng, thay vì chỉ dừng ở mức thử nghiệm.
Ông Vinh khẳng định, bước đầu bà con rất tin tưởng và phấn khởi vì Drone vừa giúp giảm chi phí sản xuất, vừa bảo vệ môi trường và bảo đảm sức khỏe cho người dân. Thời gian tới, Hội Nông dân xã sẽ tiếp tục tuyên truyền, vận động bà con tăng cường áp dụng công nghệ mới vào sản xuất, phấn đấu xây dựng nền nông nghiệp ở xã Diên Sanh ngày càng hiện đại, thông minh, hiệu quả và gắn với bảo vệ môi trường.
Từ những cánh đồng lúa ở Diên Sanh, có thể thấy Drone nông nghiệp không chỉ là thiết bị hỗ trợ sản xuất, mà còn là dấu hiệu của sự thay đổi trong tư duy làm nông. Khi người nông dân chủ động tiếp cận công nghệ, các khâu canh tác truyền thống được tổ chức lại theo hướng tiết kiệm, an toàn và hiệu quả hơn, mở ra hướng đi phù hợp cho sản xuất lúa trong giai đoạn mới.

