Du lịch vườn ở Đồng Nai: nông dân tăng thu từ mùa trái cây đặc sản

Du lịch vườn ở vùng trái cây đặc sản Đồng Nai đang mở ra cách làm kinh tế mới cho nông dân. Từ những vườn chôm chôm đỏ rực ở Bình Lộc, các khu vườn sầu riêng, măng cụt trĩu quả ở Long Khánh đến mô hình măng cụt hữu cơ tại Bảo Vinh, nhiều nhà vườn không còn chỉ ngồi chờ thương lái mà chủ động đón khách, bán sản phẩm và bán cả trải nghiệm nông nghiệp.

Mô hình này đang tạo thêm nguồn thu trong mỗi mùa thu hoạch, đồng thời thúc đẩy sản xuất sạch, nâng giá trị nông sản và góp phần xây dựng thương hiệu cho vùng đất trái cây nổi tiếng của thành phố Đồng Nai. Khi khách được vào tận vườn, tự tay hái trái, thưởng thức đặc sản tại chỗ và tìm hiểu cách canh tác, giá trị của trái cây không dừng lại ở cân ký mà còn gắn với câu chuyện về đất, nước và công sức của người trồng.

Du lịch vườn tạo thêm giá trị từ mỗi mùa trái cây

Những ngày đầu tháng 6, khi các vườn chôm chôm bắt đầu chuyển đỏ, sầu riêng treo kín cành và măng cụt chín rộ, nhiều nhà vườn tại các phường Bình Lộc, Long Khánh và Bảo Vinh của thành phố Đồng Nai, thuộc thành phố Long Khánh, tỉnh Đồng Nai trước đây, tất bật chuẩn bị đón khách. Không khí mùa vụ vì thế không chỉ là câu chuyện thu hái, đóng hàng, chờ thương lái, mà còn là mùa phục vụ khách tham quan.

Tại phường Bình Lộc, ông Nguyễn Văn Huệ là một trong những hộ tham gia mô hình từ những ngày đầu. Gia đình ông có gần 50 cây dâu da. Trước đây, nguồn thu chủ yếu đến từ việc bán trái cho thương lái, mỗi năm đạt hơn 20 triệu đồng. Từ khi kết hợp làm du lịch vườn, thu nhập tăng lên khoảng 35-40 triệu đồng/năm. Theo ông Huệ, bán trực tiếp cho khách giúp nhà vườn bớt phụ thuộc vào thương lái, trái cây được giá hơn và giảm áp lực tiêu thụ khi vào thời điểm thu hoạch rộ.

Không chỉ từng hộ làm riêng lẻ, nhiều nông dân ở Bình Lộc đã chủ động liên kết để tạo thành các tuyến tham quan trải nghiệm. Bà Lê Thị Bạch Tuyết, khu phố Cây Da, cho biết gia đình liên kết với các nhà vườn khác nhằm bổ sung thêm nhiều loại trái cây phục vụ khách tham quan. Cách làm này giúp tăng sức hấp dẫn của điểm đến, kéo dài thời gian lưu lại của du khách và tăng doanh thu so với những năm trước.

Bình Lộc mở rộng dịch vụ, đón khách quanh năm

Một trong những điểm đến quen thuộc của du khách là khu du lịch Chú Lộc La. Ông Trần Văn Lộc cho biết năm nay tiếp tục đầu tư chỉnh trang cảnh quan, bổ sung thêm các tiểu cảnh và mở rộng hoạt động đón khách quanh năm, thay vì chỉ tập trung vào mùa trái cây. Đây là hướng đi phù hợp với nhu cầu trải nghiệm nông thôn, nghỉ ngơi cuối tuần và tìm hiểu văn hóa vườn của nhiều nhóm khách.

Theo địa phương, mùa du lịch vườn năm 2025, Bình Lộc đón khoảng 80.000 lượt khách, mang về doanh thu gần 18 tỷ đồng. Con số này cho thấy mô hình đón khách tại vườn không còn là hoạt động phụ mang tính thời vụ, mà đang dần trở thành một ngành dịch vụ có khả năng tạo nguồn thu đáng kể cho người dân.

Điểm đáng chú ý là khi nông dân trực tiếp tiếp xúc với người tiêu dùng, yêu cầu về chất lượng, an toàn và hình ảnh sản phẩm cũng được nâng lên. Vườn cây muốn giữ chân khách phải sạch, đẹp, có trái ngon, có dịch vụ phù hợp và có cách kể chuyện thuyết phục về sản phẩm địa phương.

Canh tác sạch nâng sức hút cho du lịch vườn Đồng Nai

Cùng với việc phát triển dịch vụ, nhiều nhà vườn ở Long Khánh và Bảo Vinh đang chuyển mạnh sang sản xuất an toàn, hữu cơ sinh học. Hướng đi này không chỉ nhằm tăng chất lượng trái cây mà còn tạo nền tảng bền vững cho du lịch vườn, bởi trải nghiệm của du khách gắn trực tiếp với niềm tin vào cách người dân chăm sóc khu vườn.

Long Khánh từ lâu được biết đến là thủ phủ trái cây của vùng Đông Nam bộ. Năm nay, thời tiết thuận lợi giúp sầu riêng, chôm chôm, măng cụt đạt tỷ lệ đậu trái cao, dự báo sản lượng tăng so với năm trước. Ông Nguyễn Minh Đức, nhà vườn tại phường Long Khánh, cho biết người dân ngày càng ưu tiên sử dụng các loại thuốc sinh học ít ảnh hưởng đến môi trường và sức khỏe con người. Theo ông, điều kiện thổ nhưỡng và nguồn nước đặc trưng đã tạo nên hương vị riêng cho trái cây Long Khánh.

Tại phường Bảo Vinh, nhiều nông dân tạo dấu ấn bằng các mô hình măng cụt hữu cơ gắn với trải nghiệm tại vườn. Anh Vương Thành Nam, chủ vườn măng cụt rộng 6 sào, đã dành gần 7 năm chuyển đổi sang canh tác hữu cơ sinh học. Anh cho biết giai đoạn đầu gặp nhiều khó khăn do sâu bệnh và năng suất chưa ổn định. Tuy nhiên, sau thời gian kiên trì, hệ sinh thái trong vườn phục hồi, đất đai tơi xốp hơn, cây khỏe hơn và tỷ lệ trái đạt chuẩn hiện trên 95%.

Nhờ chất lượng vượt trội, sản phẩm của gia đình anh Nam được đưa vào các hệ thống phân phối trái cây sạch tại TP.HCM và Hà Nội, với giá bán cao hơn từ 10.000-20.000 đồng/kg so với phương thức canh tác thông thường. Cách đó không xa, ông Hoàng Thái Phương cũng phát triển gần 1ha măng cụt cùng nhiều loại cây ăn trái khác theo hướng hữu cơ. Vào cao điểm mùa vụ, mỗi ngày gia đình thu hoạch trên 100kg măng cụt để bán trực tiếp cho khách hàng và du khách đến tham quan.

Kết nối nông dân, doanh nghiệp và thị trường

Theo ông Đỗ Phước Dũng, Phó Chủ tịch Hội Nông dân thành phố Đồng Nai, từ những vườn cây trĩu quả ở Bình Lộc, Long Khánh đến Bảo Vinh, mô hình du lịch vườn đang cho thấy hướng phát triển mới của nông nghiệp địa phương. Khi nông dân không chỉ bán nông sản mà còn bán trải nghiệm, mỗi mùa trái ngọt có thể được nâng giá trị, tạo sinh kế bền vững hơn và quảng bá hình ảnh vùng đất trái cây nổi tiếng của thành phố Đồng Nai.

Thời gian tới, Hội sẽ tiếp tục hỗ trợ người dân phát triển du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng thông qua các nguồn vốn hỗ trợ, xây dựng tổ hợp tác, hợp tác xã và kết nối với doanh nghiệp lữ hành, ông Dũng cho biết. Những hoạt động này có ý nghĩa quan trọng, bởi làm du lịch không chỉ cần vườn cây đẹp mà còn cần liên kết dịch vụ, tiêu chuẩn phục vụ, khả năng đón khách và kênh quảng bá ổn định.

Để quảng bá vùng trái cây đặc sản, từ ngày 18 đến 20/6, phường Bảo Vinh sẽ tổ chức Tuần lễ tôn vinh Trái cây và sản phẩm OCOP năm 2026. Tiếp đó, từ cuối tháng 6 đến hết tháng 7, phường Long Khánh sẽ tổ chức Lễ hội Mùa trái cây 2026 với nhiều hoạt động xúc tiến thương mại, quảng bá du lịch và kết nối tiêu thụ nông sản.

Từ chỗ phụ thuộc nhiều vào thương lái, nông dân Đồng Nai đang từng bước chủ động hơn trong cách bán hàng và xây dựng giá trị cho khu vườn của mình. Nếu tiếp tục gắn sản xuất sạch với dịch vụ trải nghiệm, du lịch vườn sẽ là hướng đi giúp trái cây đặc sản Đồng Nai đến gần hơn với người tiêu dùng, đồng thời tạo thêm động lực để nông nghiệp địa phương phát triển theo hướng bền vững.