Giấy Phép Điều Khiển Drone, Flycam: Điều Kiện Và Quy Định Mới
Th9
Drone, flycam và các loại tàu bay không người lái đang được sử dụng ngày càng rộng rãi trong quay phim, khảo sát, xây dựng, giám sát và đặc biệt là nông nghiệp. Với drone nông nghiệp, thiết bị có thể hỗ trợ phun thuốc bảo vệ thực vật, rải phân, gieo hạt hoặc thực hiện các nhiệm vụ tự động trên diện tích lớn. Tuy nhiên, người vận hành không chỉ cần có kỹ năng bay mà còn phải đáp ứng các yêu cầu pháp lý liên quan đến người điều khiển, phương tiện và khu vực hoạt động.
Theo Nghị định 288/2025/NĐ-CP về quản lý tàu bay không người lái và phương tiện bay khác, nhiều nội dung liên quan đến đăng ký thiết bị, điều kiện khai thác, giấy phép điều khiển và phép bay đã được quy định cụ thể hơn. Vì vậy, người sử dụng drone cần chủ động tìm hiểu trước khi tổ chức hoạt động bay.
Vì sao cần quy định về điều khiển drone?
Drone dù có kích thước nhỏ hơn các loại máy bay truyền thống nhưng vẫn hoạt động trong không phận và có thể ảnh hưởng đến con người, tài sản, công trình cũng như hoạt động hàng không nếu sử dụng không đúng quy định.
Đặc biệt tại khu vực gần sân bay, khu vực quốc phòng, an ninh hoặc vùng cấm và hạn chế bay, việc tự ý điều khiển drone có thể tiềm ẩn nhiều nguy cơ. Vì vậy, việc quy định giấy phép điều khiển giúp tăng trách nhiệm của người vận hành và góp phần duy trì an toàn trong quá trình khai thác phương tiện.
Đối với drone nông nghiệp, vấn đề này càng đáng chú ý vì nhiều dòng máy có trọng lượng lớn, tải trọng cao và thường bay tự động theo tuyến được thiết lập trước.
Giấy phép điều khiển phương tiện bay là gì?
Giấy phép điều khiển phương tiện bay là giấy tờ xác nhận người điều khiển đã đáp ứng những yêu cầu cần thiết để vận hành loại phương tiện bay thuộc phạm vi được cấp phép.
Theo quy định, giấy phép điều khiển phương tiện bay được chia thành Hạng A và Hạng B, tùy theo trọng lượng cất cánh tối đa và phương thức điều khiển.
Giấy phép có thời hạn nhất định và thể hiện các thông tin cơ bản của người điều khiển cũng như phạm vi phương tiện được phép vận hành.
Giấy phép Hạng A
Hạng A là loại giấy phép dành cho hình thức điều khiển bay bằng trực quan. Loại giấy phép này áp dụng với phương tiện có trọng lượng cất cánh tối đa từ 0,25 kg đến dưới 2 kg và hoạt động trong tầm nhìn trực tiếp của người điều khiển.
Giấy phép Hạng B
Hạng B áp dụng với phương tiện bay có trọng lượng cất cánh tối đa từ 2 kg trở lên, bay ngoài tầm nhìn trực quan hoặc được lập trình thông qua bộ điều khiển trung tâm.
Đối với drone nông nghiệp, đây là hạng giấy phép cần được đặc biệt quan tâm vì nhiều dòng máy phun thuốc, rải phân và gieo hạt có trọng lượng lớn, đồng thời sử dụng đường bay tự động.
Điều kiện đối với người điều khiển drone
Người trực tiếp vận hành drone cần đáp ứng những điều kiện nhất định trước khi thực hiện chuyến bay.
Đáp ứng độ tuổi theo quy định
Người điều khiển phương tiện bay thuộc diện phải có giấy phép cần đáp ứng yêu cầu về độ tuổi theo quy định pháp luật.
Có giấy phép phù hợp
Người sử dụng phải xác định loại phương tiện, trọng lượng và phương thức vận hành để lựa chọn giấy phép Hạng A hoặc Hạng B phù hợp.
Đảm bảo tình trạng sức khỏe và tỉnh táo
Người điều khiển không được vận hành drone trong tình trạng sử dụng rượu bia, chất kích thích hoặc các chất có thể làm giảm khả năng phản ứng và kiểm soát phương tiện.
Nắm rõ khu vực hoạt động
Trước khi bay, người vận hành cần tìm hiểu khu vực dự kiến có thuộc vùng cấm bay, hạn chế bay hoặc khu vực cần thực hiện thủ tục xin phép hay không.
Muốn được cấp giấy phép điều khiển drone phải làm gì?
Để được cấp giấy phép điều khiển phương tiện bay, người có nhu cầu cần tham gia đào tạo và hoàn thành các nội dung theo quy định.
Tham gia chương trình đào tạo
Người học cần đăng ký tại cơ sở có chức năng đào tạo phù hợp và hoàn thành chương trình dành cho loại giấy phép mình có nhu cầu sử dụng.
Học kiến thức hàng không
Nội dung đào tạo bao gồm kiến thức cơ bản về hàng không, an toàn bay, quy định pháp luật và các nguyên tắc cần thiết khi vận hành phương tiện trong không phận.
Thực hành điều khiển drone
Ngoài lý thuyết, người học còn cần thực hành vận hành phương tiện nhằm hình thành kỹ năng điều khiển và xử lý các tình huống cơ bản trong quá trình bay.
Kiểm tra và sát hạch
Sau khi hoàn thành chương trình, người học cần đáp ứng các yêu cầu kiểm tra, sát hạch theo quy định trước khi được đề nghị cấp giấy phép.
Giấy phép điều khiển drone có thời hạn bao lâu?
Theo quy định, giấy phép điều khiển phương tiện bay có thời hạn 10 năm.
Người vận hành cần chú ý thời hạn ghi trên giấy phép và chủ động thực hiện thủ tục liên quan khi giấy phép hết hạn, bị mất hoặc cần thay đổi thông tin.
Việc sở hữu giấy phép hợp lệ giúp xác nhận người vận hành đã đáp ứng yêu cầu đối với loại phương tiện được phép điều khiển.
Có giấy phép điều khiển là được bay ở đâu cũng được?
Không. Đây là điểm người sử dụng drone cần phân biệt rõ.
Giấy phép điều khiển và phép bay là hai nội dung khác nhau.
Giấy phép điều khiển
Giấy phép điều khiển gắn với người vận hành, xác nhận người đó đủ điều kiện điều khiển loại phương tiện tương ứng.
Phép bay
Phép bay liên quan đến hoạt động bay cụ thể, bao gồm địa điểm, khu vực, độ cao, thời gian, mục đích và phương tiện tham gia.
Do đó, một người có giấy phép điều khiển hợp lệ không đồng nghĩa với việc có thể đưa drone lên bay ở bất kỳ đâu và bất kỳ thời điểm nào.
Khi nào cần quan tâm đến phép bay drone?
Trước mỗi nhiệm vụ, người sử dụng cần kiểm tra khu vực hoạt động và xác định chuyến bay có thuộc diện cần thực hiện thủ tục cấp phép hay không.
Kiểm tra khu vực bay
Cần xác định khu vực dự kiến hoạt động có nằm trong vùng cấm bay, hạn chế bay, gần sân bay hoặc các khu vực đặc biệt về quốc phòng, an ninh hay không.
Xác định độ cao bay
Độ cao khai thác là một yếu tố quan trọng trong hoạt động drone. Người điều khiển cần thiết lập độ cao phù hợp với nhiệm vụ và phạm vi được phép.
Xác định thời gian hoạt động
Thời gian tổ chức chuyến bay cũng cần được xác định rõ, đặc biệt với hoạt động có quy mô lớn hoặc thực hiện liên tục trong nhiều ngày.
Xác định mục đích bay
Quay phim, khảo sát, nông nghiệp, kiểm tra công trình hoặc các mục đích khác có thể có yêu cầu quản lý khác nhau. Người vận hành cần xác định rõ trước khi làm thủ tục.
Drone nông nghiệp cần lưu ý gì về giấy phép?
Drone nông nghiệp thường khác với flycam dân dụng ở trọng lượng, tải trọng và phương thức vận hành. Do đó, người sử dụng cần chú ý một số yếu tố quan trọng.
Kiểm tra trọng lượng cất cánh
Nhiều drone phun thuốc và rải phân có trọng lượng lớn hơn 2 kg. Đây là thông số quan trọng để xác định nhóm giấy phép phù hợp.
Chú ý chế độ bay tự động
Drone nông nghiệp thường được lập tuyến bay trên bộ điều khiển, sau đó thiết bị tự động thực hiện nhiệm vụ. Trường hợp sử dụng hệ thống điều khiển trung tâm cần được đối chiếu với yêu cầu về giấy phép tương ứng.
Đăng ký phương tiện
Ngoài giấy phép của người điều khiển, phương tiện cũng cần đáp ứng các yêu cầu về đăng ký và khai thác theo quy định hiện hành.
Kiểm tra khu vực trước khi phun
Không nên cho rằng khu vực đồng ruộng hoặc vườn cây luôn được phép bay tự do. Trước khi thực hiện nhiệm vụ, cần xác định khu vực đó có nằm gần sân bay, công trình quốc phòng hoặc vùng hạn chế hoạt động drone hay không.
6 lưu ý khi sử dụng flycam và drone
1. Tìm hiểu quy định trước khi sử dụng
Người dùng nên tìm hiểu các quy định liên quan đến loại drone đang sở hữu, đặc biệt là trọng lượng, mục đích sử dụng và khu vực hoạt động.
2. Xác định loại phương tiện
Cần biết trọng lượng cất cánh tối đa, phương thức điều khiển và chế độ bay để xác định yêu cầu về giấy phép.
3. Hoàn thành đào tạo nếu thuộc diện bắt buộc
Nếu phương tiện thuộc nhóm yêu cầu giấy phép, người điều khiển cần tham gia đào tạo, kiểm tra và hoàn thành thủ tục trước khi vận hành.
4. Kiểm tra khu vực trước chuyến bay
Trước khi cất cánh, cần kiểm tra khu vực, độ cao, thời gian và các yêu cầu liên quan đến phép bay.
5. Không điều khiển khi không đảm bảo an toàn
Không vận hành drone khi đang sử dụng rượu bia, chất kích thích hoặc trong tình trạng sức khỏe không đảm bảo khả năng điều khiển.
6. Tuân thủ phạm vi được phép
Trong quá trình hoạt động, cần tuân thủ đúng khu vực, độ cao, thời gian và mục đích đã được xác định hoặc cấp phép.
Vì một môi trường bay an toàn
Flycam và drone mang lại nhiều lợi ích cho đời sống, sản xuất và phát triển kinh tế. Riêng trong nông nghiệp, drone đang giúp nhà vườn và đơn vị dịch vụ giảm lao động thủ công, nâng cao tốc độ phun thuốc, rải phân và quản lý cây trồng.
Tuy nhiên, lợi ích của thiết bị chỉ phát huy bền vững khi người vận hành sử dụng đúng kỹ thuật và đúng quy định. Không nên tự ý bay vào khu vực cấm, khu vực hạn chế hoặc những nơi có thể ảnh hưởng đến hoạt động hàng không.
Chấp hành các quy định về giấy phép điều khiển, đăng ký thiết bị và phép bay vừa giúp bảo vệ người sử dụng, vừa đảm bảo an toàn cho cộng đồng và hoạt động hàng không.
Nhà Bè Agri lưu ý gì với người sử dụng drone nông nghiệp?
Đối với người sử dụng drone phun thuốc, rải phân hoặc gieo hạt, Nhà Bè Agri khuyến nghị nên kiểm tra kỹ trọng lượng cất cánh tối đa, chế độ bay và phạm vi hoạt động của từng dòng máy trước khi vận hành.
Ngoài kỹ năng điều khiển và thiết lập thông số phun, người vận hành cũng cần quan tâm đến giấy phép điều khiển, đăng ký phương tiện, khu vực bay và các thủ tục liên quan. Việc chuẩn bị đầy đủ trước chuyến bay giúp hạn chế rủi ro pháp lý và góp phần đảm bảo an toàn trong quá trình sản xuất.
Các quy định về drone có thể tiếp tục được hướng dẫn hoặc điều chỉnh theo từng thời kỳ. Vì vậy, người sử dụng nên cập nhật thông tin từ cơ quan có thẩm quyền trước khi tổ chức hoạt động bay thực tế.
Kết luận
Giấy phép điều khiển phương tiện bay là một trong những nội dung quan trọng đối với người sử dụng drone và flycam. Theo quy định hiện hành, giấy phép được phân thành Hạng A và Hạng B dựa trên trọng lượng phương tiện cũng như phương thức vận hành.
Người dùng cũng cần phân biệt rõ giấy phép điều khiển với phép bay. Có giấy phép điều khiển không đồng nghĩa với việc được phép bay ở mọi khu vực. Mỗi hoạt động cụ thể vẫn cần đáp ứng các yêu cầu về địa điểm, thời gian, độ cao, mục đích và khu vực hạn chế.
Với drone nông nghiệp, việc hiểu đúng quy định ngay từ đầu sẽ giúp người vận hành chủ động hơn trong quá trình triển khai dịch vụ, đảm bảo an toàn và hạn chế những sự cố không đáng có.
