Hợp tác lúa gạo: Vinaseed và MRF ký ghi nhớ tại Hà Nội

Hợp tác lúa gạo giữa Tập đoàn Giống Cây trồng Việt Nam (Vinaseed) và Liên đoàn Lúa gạo Myanmar (MRF) vừa được mở rộng bằng biên bản ghi nhớ ký ngày 29/7 tại TP Hà Nội. Thỏa thuận này được kỳ vọng tạo thêm kênh kết nối trong lĩnh vực giống cây trồng, công nghệ sản xuất giống và phát triển chuỗi giá trị lúa gạo giữa hai bên.

Tại buổi làm việc, Vinaseed và đoàn MRF đã trao đổi về những nội dung trọng tâm trong hiện đại hóa ngành giống, phát triển giống lúa chất lượng cao và xây dựng các vùng sản xuất lúa phục vụ xuất khẩu tại Myanmar. Sự kiện cũng cho thấy vai trò ngày càng lớn của doanh nghiệp giống Việt Nam trong các hoạt động hợp tác quốc tế về nông nghiệp, đặc biệt ở những thị trường có nền sản xuất lúa nước tương đồng.

Hợp tác lúa gạo mở khuôn khổ trao đổi giống và công nghệ

Biên bản ghi nhớ giữa Vinaseed và MRF có thời hạn hai năm (2026–2028), thiết lập khuôn khổ hợp tác trên nhiều lĩnh vực. Các nội dung được hai bên thống nhất gồm trao đổi giống, xây dựng hệ thống sản xuất giống, chuyển giao công nghệ nông nghiệp, nghiên cứu và phát triển (R&D), hợp tác thương mại và đầu tư, đào tạo và nâng cao năng lực.

Thỏa thuận cũng đề cập việc nghiên cứu thành lập liên doanh và phát triển các vùng sản xuất lúa phục vụ xuất khẩu (Rice Export Zones – REZs) tại Myanmar. Đây là nhóm nội dung có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh MRF đang thúc đẩy hiện đại hóa ngành lúa gạo, từ khâu giống, canh tác đến chế biến và thương mại.

Theo kế hoạch triển khai, các đơn vị trực tiếp phối hợp với Vinaseed tại Myanmar gồm Myanmar Agribusiness Public Co., Ltd (MAPCO), Gold Delta Co., Ltd và Good Brothers’ Company Limited, dưới sự điều phối của Liên đoàn Lúa gạo Myanmar. Cách tiếp cận này cho thấy hợp tác không chỉ dừng ở trao đổi cấp tổ chức, mà hướng tới phối hợp cụ thể với các doanh nghiệp trong chuỗi giá trị.

Cơ hội đưa giống lúa Việt Nam tiếp cận thị trường Myanmar

Đối với Vinaseed, hợp tác lúa gạo với MRF góp phần mở rộng mạng lưới hợp tác quốc tế trong lĩnh vực giống cây trồng. Đây cũng là cơ hội để các giống lúa chất lượng cao và công nghệ sản xuất giống của Việt Nam có thêm điều kiện khảo nghiệm, tiếp cận thị trường Myanmar, nơi ngành giống đang trong giai đoạn cần hoàn thiện hệ thống và nâng cao năng lực sản xuất.

Ở chiều ngược lại, MRF coi việc hợp tác với Vinaseed là một phần trong chiến lược hiện đại hóa ngành giống và ngành lúa gạo Myanmar. Mục tiêu được nhấn mạnh là xây dựng hệ thống sản xuất giống chất lượng cao, qua đó hiện thực hóa tầm nhìn đưa Myanmar trở thành trung tâm sản xuất và phân phối giống của khu vực.

Một trong những nội dung được hai bên đặc biệt quan tâm là phát triển các giống lúa thích ứng với điều kiện sản xuất tại Myanmar. Theo MRF, giống Đài Thơm 8 của Việt Nam đã được khảo nghiệm tại Myanmar và bước đầu cho thấy khả năng thích nghi tốt với điều kiện địa phương. Trên cơ sở đó, Vinaseed và MRF sẽ tiếp tục trao đổi để mở rộng khảo nghiệm, phát triển các giống có năng suất cao, chất lượng tốt và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Bên cạnh yếu tố kỹ thuật, hai bên cũng trao đổi về cơ chế bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ, truy xuất nguồn gốc và phát triển thương hiệu giống trong quá trình hợp tác. Đây là những nội dung cần thiết khi giống cây trồng được đưa vào khảo nghiệm, sản xuất và thương mại hóa ở thị trường mới, nhằm bảo đảm quyền lợi của các bên cũng như tính minh bạch trong chuỗi cung ứng.

Vinaseed nhấn mạnh vai trò nền tảng của giống

Phát biểu tại buổi làm việc, bà Nguyễn Thị Trà My – Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Vinaseed cho biết, điều khiến bà đặc biệt trân trọng là trong quá trình hiện đại hóa ngành lúa gạo, MRF đã lựa chọn Vinaseed là đối tác về giống cây trồng. Theo bà, giống chính là nền tảng quyết định năng suất, chất lượng và sự phát triển bền vững của cả ngành nông nghiệp.

Trong thời gian tới, hai bên sẽ cùng nghiên cứu, phát triển giống lúa chất lượng cao, chuyển giao công nghệ, xây dựng hệ thống sản xuất giống và mở rộng hợp tác trong chuỗi giá trị lúa gạo. Những định hướng này gắn với nhu cầu thực tế của sản xuất lúa hiện nay: vừa nâng cao hiệu quả kinh tế, vừa thích ứng tốt hơn với biến đổi khí hậu và yêu cầu ngày càng cao của thị trường.

Bà Nguyễn Thị Trà My cũng nhấn mạnh, sự hiện diện của Tham tán Kinh tế Đại sứ quán Myanmar tại Việt Nam cùng lãnh đạo Hội Hữu nghị Việt Nam – Myanmar khiến buổi làm việc thêm ý nghĩa. Theo bà, sự kiện không chỉ có ý nghĩa ở góc độ hợp tác kinh tế mà còn là sự kết nối giữa hai quốc gia có chung nền văn minh lúa nước.

“Hy vọng từ những hạt giống hôm nay, sẽ có thêm nhiều giá trị được vun đắp cho người nông dân và ngành lúa gạo của cả Việt Nam và Myanmar”, bà Nguyễn Thị Trà My – Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Vinaseed chia sẻ.

MRF thăm mô hình Đài Thơm 8 và chuỗi sản xuất của Vinaseed

Cũng trong khuôn khổ chương trình, đoàn MRF đã thăm mô hình lúa giống Đài Thơm 8 tại Phú Xuyên, Hà Nội và nhà máy chế biến hạt giống và gạo chất lượng cao của Vinaseed tại Ninh Bình. Chuyến tham quan giúp đoàn Myanmar quan sát trực tiếp cách tổ chức sản xuất giống, mô hình đồng ruộng và công nghệ chế biến sau thu hoạch.

Sau chuyến tham quan, ông Soe Lin Tun, Giám đốc Công ty New Asia High Tech Seeds Co.,Ltd bày tỏ ấn tượng với sự phát triển của ngành giống cây trồng Việt Nam và những đóng góp của Vinaseed đối với ngành lúa gạo Việt. Theo ông, mảng giống ở Myanmar vẫn chưa hình thành thị trường, trong khi tại Việt Nam, ngành giống đã phát triển từ sớm, đồng bộ và có sự liên kết với mảng gạo.

Ông Soe Lin Tun cho rằng Việt Nam có lợi thế về quy mô sản xuất với nhiều cánh đồng lớn, cùng công nghệ chế biến hiện đại, khép kín từ sản xuất đến chế biến thành phẩm. Đánh giá cao Vinaseed, ông khẳng định doanh nghiệp này là công ty lớn với bề dày lịch sử gần 60 năm, có chuỗi giá trị khép kín từ giống đến sản phẩm gạo.

“Chúng tôi cũng rất trân trọng sự nỗ lực của Vinaseed trong việc hỗ trợ và nâng cao thu nhập cho nông dân, nâng tầm chuỗi giá trị từ giống đến gạo. Đó cũng là lý do chúng tôi đến đây để học hỏi và mở ra cơ hội hợp tác với Vinaseed”, ông Soe Lin Tun nói.

Nói về Đài Thơm 8, ông Soe Lin Tun cho biết đây là giống lúa phổ biến trên thế giới và đã được trồng thử nghiệm ở một số quốc gia. Sau khi tham quan mô hình, ông nhận xét giống lúa này phát triển đồng đều, cứng cây và thích nghi ở nhiều vùng sinh thái; chất lượng cơm gạo cũng rất tốt, thơm và dẻo.

“Chúng tôi muốn thử nghiệm giống Đài Thơm và một số giống lúa khác của Vinaseed ở các vùng sinh thái tại Myanmar và tiến tới đưa sản phẩm này về cung cấp cho nông dân Myanmar”, ông Soe Lin Tun cho hay.

Nền tảng của Vinaseed và định hướng chuyển đổi của MRF

Tập đoàn Giống cây trồng Việt Nam (Vinaseed) là doanh nghiệp dẫn đầu ngành giống cây trồng Việt Nam và là một trong những đơn vị tiên phong trong nghiên cứu, chọn tạo giống theo hướng nông nghiệp bền vững. Trải qua hơn nửa thế kỷ phát triển, Vinaseed đã xây dựng mạng lưới nghiên cứu và sản xuất trên nhiều vùng sinh thái, sở hữu danh mục giống cây trồng đa dạng, đặc biệt là các giống lúa chất lượng cao đáp ứng nhu cầu thị trường trong nước và xuất khẩu.

Những năm gần đây, Vinaseed đẩy mạnh đầu tư cho nghiên cứu và phát triển (R&D), ứng dụng công nghệ trong chọn tạo giống, đồng thời phát triển các giống cây trồng có năng suất, chất lượng cao, thích ứng với biến đổi khí hậu và hướng tới nền nông nghiệp bền vững. Bên cạnh thị trường trong nước, doanh nghiệp cũng mở rộng hợp tác với nhiều đối tác quốc tế trong nghiên cứu, khảo nghiệm giống, chuyển giao công nghệ và phát triển chuỗi giá trị nông nghiệp.

Liên đoàn lúa gạo Myanmar (MRF) được thành lập giai đoạn 2011–2012, là tổ chức phi chính phủ, phi lợi nhuận của khu vực tư nhân, gồm các hiệp hội và ủy ban lúa gạo cấp quốc gia và khu vực nhằm hỗ trợ và thúc đẩy phát triển ngành lúa gạo Myanmar. MRF đang triển khai kế hoạch 2025–2035 với chủ đề Chuyển đổi ngành sản xuất lúa gạo Myanmar và Chương trình phát triển ngành xay xát lúa gạo Myanmar.

Kế hoạch này hướng tới mục tiêu hiện đại hóa ngành xay xát theo hướng xuất khẩu, bền vững, góp phần bảo đảm an ninh lương thực, phát triển nông thôn, giảm tổn thất sau thu hoạch và nâng cao năng lực cạnh tranh. Trong bức tranh đó, hợp tác lúa gạo với một doanh nghiệp giống có kinh nghiệm như Vinaseed có thể hỗ trợ Myanmar tiếp cận thêm nguồn giống, quy trình sản xuất và kinh nghiệm tổ chức chuỗi.

9 chương trình trọng tâm trong kế hoạch của MRF

• An ninh lương thực và tạo giá trị.
• Hiện đại hóa ngành xay xát.
• Mở rộng xuất khẩu.
• Phát triển bền vững và khí hậu.
• Phát triển nguồn nhân lực.
• Phát triển nông thôn.
• Sản phẩm giá trị gia tăng và hỗ trợ đầu tư.
• Xúc tiến đầu tư.
• Tiếp cận tài chính cho các cơ sở xay xát siêu nhỏ, nhỏ và vừa.

Việc ký kết biên bản ghi nhớ giữa Vinaseed và MRF vì vậy không chỉ là bước khởi đầu cho các dự án khảo nghiệm giống, chuyển giao công nghệ hay phát triển vùng lúa xuất khẩu tại Myanmar. Xa hơn, hợp tác lúa gạo này còn mở thêm cơ hội kết nối tri thức, kinh nghiệm và nguồn lực giữa hai nền nông nghiệp lúa nước, hướng tới giá trị bền vững hơn cho nông dân và chuỗi lúa gạo của cả Việt Nam và Myanmar.