Mắc ca là một trong những loại cây công nghiệp có giá trị kinh tế cao trên thế giới. Hạt mắc ca được mệnh danh là “nữ hoàng của các loại hạt” nhờ giá trị dinh dưỡng cao và hương vị thơm ngon. Trong những năm gần đây, cây mắc ca được trồng rộng rãi tại nhiều quốc gia nhiệt đới và cận nhiệt đới, trong đó có Việt Nam.
Nhờ điều kiện khí hậu và đất đai phù hợp, nhiều vùng tại Việt Nam đã bắt đầu phát triển cây mắc ca với mục tiêu nâng cao thu nhập cho nông dân. Tuy nhiên, để đạt năng suất cao và đảm bảo chất lượng hạt, người trồng cần nắm rõ kỹ thuật trồng mắc ca từ khâu chọn giống, chuẩn bị đất, chăm sóc đến thu hoạch.
Bài viết dưới đây sẽ hướng dẫn chi tiết các bước trồng và chăm sóc cây mắc ca nhằm giúp nông dân đạt hiệu quả kinh tế cao.
1. Điều kiện sinh thái phù hợp cho cây mắc ca
Cây mắc ca có nguồn gốc từ vùng cận nhiệt đới và thích hợp với khí hậu mát mẻ.
Nhiệt độ
Nhiệt độ thích hợp để trồng mắc ca dao động từ 18–25°C. Nếu nhiệt độ quá cao hoặc quá thấp, cây có thể phát triển chậm và giảm năng suất.
Lượng mưa
Cây mắc ca cần lượng mưa trung bình khoảng 1.200–2.500 mm mỗi năm. Tuy nhiên, cần đảm bảo đất có khả năng thoát nước tốt để tránh ngập úng.
Đất trồng
Đất trồng mắc ca nên là đất:
-
tơi xốp
-
giàu dinh dưỡng
-
thoát nước tốt.
Độ pH đất phù hợp thường nằm trong khoảng 5,0 – 6,5.
Những loại đất phù hợp gồm:
-
đất đỏ bazan
-
đất phù sa
-
đất đồi thoát nước tốt.
Xem thêm: cẩm nang cây cacao
2. Chọn giống mắc ca
Chọn giống là bước quan trọng quyết định năng suất và chất lượng hạt.
Một số giống mắc ca phổ biến hiện nay gồm:
-
246
-
816
-
849
-
OC.
Các giống này có ưu điểm:
-
năng suất cao
-
hạt lớn
-
tỷ lệ nhân cao.
Khi chọn giống, nên ưu tiên cây ghép thay vì cây trồng từ hạt vì cây ghép thường cho năng suất ổn định và ra quả sớm hơn.
3. Chuẩn bị đất trồng mắc ca
Trước khi trồng, cần chuẩn bị đất kỹ lưỡng để tạo điều kiện thuận lợi cho cây phát triển.
Làm đất
Đất cần được phát quang, làm sạch cỏ dại và cày xới để tăng độ tơi xốp.
Đào hố trồng
Hố trồng mắc ca thường có kích thước:
-
60 x 60 x 60 cm.
Khoảng cách trồng phổ biến là:
-
7m x 7m
hoặc -
8m x 8m.
Khoảng cách này giúp cây có đủ không gian phát triển tán.
Bón lót
Trước khi trồng, nên bón lót cho hố bằng:
-
phân chuồng hoai mục
-
phân lân
-
vôi bột.
Bón lót giúp cải thiện độ phì nhiêu của đất và cung cấp dinh dưỡng cho cây trong giai đoạn đầu.
Xem thêm: Giá cacao mới nhất
4. Kỹ thuật trồng cây mắc ca
Sau khi chuẩn bị đất và giống, tiến hành trồng cây theo các bước sau:
-
Đặt cây giống vào giữa hố trồng.
-
Lấp đất xung quanh bầu cây.
-
Nén đất nhẹ để cây đứng vững.
-
Tưới nước ngay sau khi trồng.
Thời điểm trồng thích hợp nhất là vào đầu mùa mưa để cây có đủ nước phát triển.
5. Kỹ thuật chăm sóc cây mắc ca
Tưới nước
Trong giai đoạn cây con, cần tưới nước thường xuyên để giữ ẩm cho đất.
Trong mùa khô, nên tưới định kỳ để tránh tình trạng cây bị thiếu nước.
Làm cỏ
Cỏ dại có thể cạnh tranh dinh dưỡng với cây mắc ca. Vì vậy cần làm cỏ định kỳ để đảm bảo cây phát triển tốt.
Tỉa cành
Việc tỉa cành giúp cây thông thoáng, hạn chế sâu bệnh và giúp cây tập trung dinh dưỡng cho việc ra hoa và kết quả.
6. Bón phân cho cây mắc ca
Mắc ca là cây lâu năm nên cần được bón phân định kỳ để đảm bảo năng suất.
Giai đoạn cây con
Bón phân NPK với lượng vừa phải để giúp cây phát triển rễ và thân.
Giai đoạn kinh doanh
Khi cây bắt đầu ra hoa và kết quả, cần tăng lượng phân kali để giúp quả phát triển tốt và nâng cao chất lượng hạt.
Ngoài ra, nên bổ sung phân hữu cơ để cải thiện độ phì nhiêu của đất.
Xem thêm: Phân bón hòa tan
7. Phòng trừ sâu bệnh
Một số loại sâu bệnh thường gặp trên cây mắc ca gồm:
-
sâu đục thân
-
bệnh thối rễ
-
bệnh nấm.
Biện pháp phòng trừ
-
vệ sinh vườn thường xuyên
-
cắt bỏ cành bị bệnh
-
sử dụng thuốc bảo vệ thực vật đúng cách.
Việc phòng bệnh từ sớm sẽ giúp giảm thiệt hại và tăng năng suất.
8. Thu hoạch mắc ca
Cây mắc ca thường bắt đầu cho thu hoạch sau khoảng 4–5 năm trồng.
Dấu hiệu quả chín
Quả mắc ca chín thường:
-
vỏ chuyển màu
-
vỏ nứt tự nhiên
-
hạt bên trong cứng.
Quả chín thường rụng xuống đất, vì vậy người trồng cần thu hoạch thường xuyên để tránh hạt bị hỏng.
9. Sơ chế và bảo quản hạt mắc ca
Sau khi thu hoạch, hạt mắc ca cần được xử lý đúng cách để đảm bảo chất lượng.
Tách vỏ
Quả mắc ca sau khi thu hoạch cần được tách bỏ lớp vỏ xanh bên ngoài.
Phơi khô
Hạt mắc ca cần được phơi khô để giảm độ ẩm và tránh nấm mốc.
Bảo quản
Hạt mắc ca nên được bảo quản ở nơi khô ráo và thoáng mát để giữ chất lượng.
Xem thêm: Cập nhật giá cacao
10. Hiệu quả kinh tế của cây mắc ca
Mắc ca là cây trồng có giá trị kinh tế cao nếu được chăm sóc đúng kỹ thuật.
Một hecta mắc ca trưởng thành có thể cho sản lượng:
-
khoảng 3–4 tấn hạt mỗi năm.
Nhờ giá trị cao của hạt mắc ca, nhiều nông dân đã cải thiện đáng kể thu nhập khi trồng loại cây này.
Ngoài ra, mắc ca cũng có thể trồng xen với các loại cây khác như cà phê hoặc hồ tiêu để tận dụng diện tích đất.
Kết luận
Kỹ thuật trồng mắc ca đóng vai trò quan trọng trong việc quyết định năng suất và chất lượng hạt. Từ khâu chọn giống, chuẩn bị đất, chăm sóc đến thu hoạch đều cần được thực hiện đúng quy trình.
Trong bối cảnh nhu cầu hạt mắc ca trên thị trường thế giới ngày càng tăng, việc áp dụng kỹ thuật canh tác hiện đại sẽ giúp nông dân nâng cao hiệu quả sản xuất và tăng giá trị kinh tế.
Nếu được đầu tư đúng hướng, mắc ca có thể trở thành cây trồng mang lại thu nhập ổn định và bền vững cho nhiều vùng nông nghiệp tại Việt Nam.



