Sầu riêng Việt Nam hút gần 1 tỷ USD từ Trung Quốc, mở cửa sang Ấn Độ

Sầu riêng Việt Nam tiếp tục là điểm sáng nổi bật trong xuất khẩu rau quả khi Trung Quốc chi 988 triệu USD để mua mặt hàng này trong nửa đầu năm, tăng 43,4% so với cùng kỳ. Theo số liệu từ Cục Hải quan, tổng kim ngạch rau quả Việt Nam xuất sang Trung Quốc đạt 2,04 tỷ USD, tăng gần 25%, trong đó riêng sầu riêng chiếm 48,45%.

Con số này cho thấy vị thế ngày càng lớn của sầu riêng trong cơ cấu xuất khẩu rau quả. Giá trị xuất khẩu loại trái cây này thậm chí cao hơn tổng kim ngạch của thanh long, chuối, mít, dừa và xoài cộng lại, phản ánh sức mua mạnh từ thị trường Trung Quốc cũng như mức độ phụ thuộc ngày càng rõ của ngành hàng rau quả vào nhóm sản phẩm có giá trị cao.

Sầu riêng Việt Nam chiếm gần một nửa kim ngạch rau quả sang Trung Quốc

Trong nhóm trái cây xuất khẩu chủ lực sang Trung Quốc, sầu riêng đang tạo khoảng cách lớn so với các mặt hàng truyền thống. Thanh long đạt 168,3 triệu USD, chuối đạt 150,3 triệu USD và mít đạt 126,6 triệu USD. Trong khi đó, dừa ghi nhận mức tăng gần gấp đôi, còn thanh long, chuối và xoài đều giảm.

Sự phân hóa này cho thấy thị trường Trung Quốc không chỉ tăng mua rau quả Việt Nam nói chung, mà còn có xu hướng tập trung mạnh vào những sản phẩm đáp ứng nhu cầu tiêu dùng cao cấp hơn. Với mức đóng góp 988 triệu USD, sầu riêng đã trở thành mặt hàng then chốt, có ảnh hưởng lớn đến tốc độ tăng trưởng chung của xuất khẩu rau quả trong nửa đầu năm.

Diễn biến trên cũng đặt ra yêu cầu mới đối với sản xuất và thương mại. Khi một mặt hàng chiếm tỷ trọng lớn, mọi biến động về mùa vụ, chất lượng, kiểm dịch hoặc nhu cầu từ thị trường nhập khẩu đều có thể tác động đáng kể đến kết quả xuất khẩu chung.

Nguồn cung vào chính vụ có thể tiếp tục hỗ trợ xuất khẩu

Đà tăng của sầu riêng Việt Nam được dự báo có thể còn tiếp tục khi nguồn hàng bước vào giai đoạn dồi dào hơn. Theo ông Đặng Phúc Nguyên, Tổng thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam, Tây Nguyên – vùng trồng sầu riêng lớn của cả nước – mới bắt đầu vào chính vụ.

Ông Nguyên cho rằng nếu duy trì được tốc độ hiện nay, xuất khẩu sầu riêng cả năm sẽ tăng cao hơn so với cùng kỳ. Nhận định này dựa trên thực tế nguồn cung trong nước chưa đi qua giai đoạn cao điểm, trong khi nhu cầu từ Trung Quốc vẫn là động lực chính của ngành hàng.

Tuy vậy, chính vụ cũng thường đi kèm áp lực tiêu thụ lớn hơn. Khi sản lượng tăng nhanh trong thời gian ngắn, doanh nghiệp, hợp tác xã và nhà vườn càng cần phối hợp tốt ở các khâu thu hoạch, đóng gói, vận chuyển và bảo đảm tiêu chuẩn. Nếu làm tốt, nguồn cung dồi dào sẽ là lợi thế; ngược lại, đây có thể trở thành áp lực về giá và chất lượng.

Ấn Độ mở cửa, nhưng thị trường mới cần thời gian

Bên cạnh Trung Quốc, sầu riêng Việt Nam đang có thêm cơ hội đi xa hơn. Cuối tháng 7, Ấn Độ cho phép nhập khẩu sầu riêng tươi của Việt Nam, mở ra một thị trường hơn 1,4 tỷ dân. Đây là thông tin tích cực trong bối cảnh doanh nghiệp xuất khẩu cần đa dạng hóa đầu ra, giảm rủi ro khi phụ thuộc quá nhiều vào một thị trường.

Tuy nhiên, theo ông Đặng Phúc Nguyên, dân số đông không đồng nghĩa sầu riêng sẽ bán chạy ngay. Loại trái cây này vẫn khá xa lạ với phần đông người tiêu dùng Ấn Độ. Bên cạnh đó, thuế nhập khẩu, thói quen ăn uống và hệ thống phân phối đều cần thời gian để thích nghi.

Trong giai đoạn đầu, sầu riêng có thể tìm khách ở các đô thị lớn, cửa hàng trái cây nhập khẩu, hệ thống bán lẻ cao cấp, khách sạn, nhà hàng và thương mại điện tử. Đây là những kênh phù hợp để tiếp cận nhóm người tiêu dùng có khả năng thử sản phẩm mới và sẵn sàng trả giá cao hơn cho trái cây nhập khẩu.

Không chỉ sầu riêng tươi, các sản phẩm đông lạnh, sấy hoặc chế biến cũng có thể là hướng đi để doanh nghiệp thử thị trường. Cách tiếp cận này giúp kéo dài thời gian bảo quản, linh hoạt hơn trong vận chuyển, đồng thời góp phần giảm áp lực tiêu thụ khi nguồn hàng trong nước vào vụ rộ.

Xem thêm : Thị trường xuất khẩu nông sản

Chất lượng và truy xuất vẫn là bài toán lớn

Cơ hội thị trường đang mở rộng, nhưng để bán được nhiều hơn, có thị trường thôi chưa đủ. Với sầu riêng Việt Nam, chất lượng ổn định và khả năng truy xuất vẫn là những yêu cầu then chốt. Đây cũng là điều kiện quan trọng để duy trì niềm tin của nhà nhập khẩu, hệ thống phân phối và người tiêu dùng.

Khi kim ngạch tăng nhanh, ngành hàng càng cần chú trọng tính bền vững. Sầu riêng có giá trị cao nhưng cũng là sản phẩm nhạy cảm với chất lượng thu hoạch, độ chín, bảo quản và vận chuyển. Chỉ một lô hàng không đạt yêu cầu cũng có thể ảnh hưởng đến uy tín chung, nhất là ở các thị trường có yêu cầu ngày càng chặt chẽ.

Vì vậy, chặng đường phía trước của sầu riêng Việt Nam không chỉ là câu chuyện tăng sản lượng hay mở thêm thị trường. Điều quan trọng hơn là giữ chuẩn từ vùng trồng đến khâu xuất khẩu, bảo đảm truy xuất rõ ràng và phát triển thêm các kênh tiêu thụ phù hợp. Nếu làm được điều này, sầu riêng có thể tiếp tục giữ vai trò đầu tàu trong xuất khẩu rau quả Việt Nam.