Tôm khô Cà Mau: Từ mẻ 80 kg ế đến doanh thu 10 tỷ đồng
Tôm khô Cà Mau là sản phẩm gắn với hành trình khởi nghiệp nhiều thử thách của anh Nguyễn Trường Hải, ở xã Tam Giang. Từ mẻ tôm khô đầu tiên khoảng 80 kg không bán được, anh từng phải mang hàng lên TP HCM, đi từng chợ, từng cửa hàng để chào bán, chấp nhận gần như hòa vốn để giữ mối khách.
Sau những ngày đầu chật vật, sự kiên trì với chất lượng nguyên liệu, quy trình chế biến và cách tiếp cận thị trường đã giúp cơ sở của Hải từng bước đứng vững. Đến nay, sản phẩm tôm khô của cơ sở đạt chứng nhận OCOP 3 sao, được công nhận là sản phẩm nông nghiệp nông thôn tiêu biểu cấp tỉnh năm 2025, trong khi tổng doanh thu mỗi năm đạt khoảng 10 tỷ đồng.
Tôm khô Cà Mau và bước ngoặt chế biến sâu
Sinh ra trong gia đình làm nghề nuôi trồng thủy sản, Nguyễn Trường Hải sớm quen với con tôm quê nhà. Năm 2021, anh bắt đầu khởi nghiệp bằng việc thu mua tôm của người dân địa phương. Công việc ban đầu giúp anh tích lũy vốn, kinh nghiệm chọn nguyên liệu, đồng thời xây dựng uy tín trong khâu mua bán với bà con.
Khi hoạt động thu mua dần ổn định, Hải nhận ra nếu chỉ dừng ở mua bán nguyên liệu thì giá trị tạo ra chưa cao. Sau hai năm, anh quyết định chuyển sang chế biến sâu nhằm nâng giá trị sản phẩm từ con tôm. Đây là bước đi quan trọng nhưng cũng đầy rủi ro, bởi sản phẩm mới phải cạnh tranh với nhiều thương hiệu đã có chỗ đứng trên thị trường.
Anh đầu tư hàng trăm triệu đồng mua máy móc, phát triển các mặt hàng gồm tôm khô, chả tôm, bánh phồng tôm và tôm sú cấp đông. Tuy nhiên, thực tế thị trường không dễ như kỳ vọng. Mẻ tôm khô đầu tiên khoảng 80 kg không bán được, buộc anh phải tự tìm đầu ra bằng cách mang sản phẩm lên TP HCM để chào hàng trực tiếp.
Từ mẻ hàng ế đến niềm tin của khách hàng
Thời gian đầu, Nguyễn Trường Hải gần như không có lợi thế về giá bán. Anh từng chia sẻ rằng khách trả bao nhiêu thì bán bấy nhiêu, chấp nhận gần như hòa vốn để giữ mối. Với một cơ sở mới, điều khó nhất không chỉ là bán hết hàng, mà còn là làm sao để khách quay lại và tin vào chất lượng sản phẩm.
Phải mất gần một năm, sản phẩm của Hải mới dần được thị trường chấp nhận. Từ trải nghiệm đó, anh rút ra bài học không chạy theo số lượng bằng mọi giá. Thay vào đó, cơ sở tập trung vào chất lượng, nói không với hóa chất, phụ gia tạo màu hay tạo độ dai, đồng thời cải tiến mẫu mã và quy trình sản xuất.
Cách làm này giúp Tôm khô Cà Mau của cơ sở dần tạo được chỗ đứng riêng. Sản lượng ban đầu chỉ vài kg mỗi tháng, sau đó tăng lên hàng chục kg, rồi hàng trăm kg khi đầu ra ổn định hơn. Sự tăng trưởng không diễn ra trong một sớm một chiều, mà đến từ việc giữ chất lượng đồng đều và từng bước mở rộng kênh tiêu thụ.
Mở rộng quy mô, đa dạng kênh tiêu thụ
Song song với nỗ lực tự thân, Hải nhận được sự hỗ trợ từ các chương trình khởi nghiệp tại địa phương. Những chương trình này giúp cơ sở hoàn thiện sản phẩm, cải thiện khả năng kết nối thị trường và tự tin hơn khi tiếp cận người tiêu dùng ngoài địa phương. Khi nhu cầu tăng, anh mở rộng quy mô sản xuất, đầu tư thêm máy móc, phương tiện thu mua và chuyển từ hộ kinh doanh sang thành lập công ty.
Hiện cơ sở của Hải cung ứng hơn 4 tấn tôm sú cấp đông cho các xí nghiệp, cửa hàng. Bên cạnh đó, mỗi tháng cơ sở tiêu thụ hơn 500 kg tôm khô và khoảng 200 kg chả tôm thông qua hệ thống đại lý, mạng xã hội và sàn thương mại điện tử. Kênh bán hàng trực tuyến đóng góp khoảng 30% doanh số, giúp sản phẩm tiếp cận khách hàng trên cả nước.
Việc mở rộng thị trường cũng tạo thêm việc làm tại địa phương. Cơ sở hiện tạo việc làm thường xuyên cho 10 lao động với thu nhập khoảng 9 triệu đồng mỗi tháng, cùng 20 lao động thời vụ có thu nhập khoảng 6 triệu đồng. Những năm gần đây, sản phẩm của Hải ngày càng được biết đến rộng rãi, nhiều thời điểm không đủ hàng để bán.
Giữ chất lượng nguyên liệu để đi đường dài
Dù quy mô sản xuất đã mở rộng, Nguyễn Trường Hải vẫn giữ định hướng sử dụng nguyên liệu chất lượng, chủ yếu là tôm sinh thái từ địa phương. Theo anh, đây là yếu tố quan trọng giúp sản phẩm giữ được hương vị đặc trưng và tạo niềm tin với khách hàng. Với mặt hàng thực phẩm chế biến, niềm tin của người mua là nền tảng để cơ sở phát triển bền vững.
Đến nay, ngoài Tôm khô Cà Mau, cơ sở còn phát triển chả tôm, tôm sú cấp đông và bánh phồng tôm nhằm đa dạng sản phẩm. Việc mở rộng danh mục hàng hóa giúp tận dụng tốt hơn nguồn nguyên liệu, đồng thời đáp ứng nhiều nhóm khách hàng khác nhau, từ tiêu dùng gia đình đến hệ thống cửa hàng và xí nghiệp.
Kết quả sản xuất kinh doanh cho thấy hướng đi chế biến sâu từ con tôm đã mang lại hiệu quả rõ rệt. Tổng doanh thu mỗi năm đạt khoảng 10 tỷ đồng, lợi nhuận hơn 10%. Với những thành quả đó, Hải được trao giải thưởng Lương Định Của năm 2025 cùng nhiều bằng khen của địa phương.
Hướng đến thị trường nước ngoài và du lịch cộng đồng
Trong kế hoạch sắp tới, Nguyễn Trường Hải cho biết sẽ tiếp tục mở rộng sản xuất, hướng đến đưa sản phẩm từ con tôm sinh thái Cà Mau ra thị trường nước ngoài. Đây là mục tiêu đòi hỏi cơ sở tiếp tục duy trì chất lượng, ổn định nguồn nguyên liệu và chuẩn hóa quy trình để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường.
Bên cạnh phát triển sản xuất, Hải còn ấp ủ kế hoạch xây dựng làng nghề tôm khô gắn với du lịch cộng đồng. Nếu được triển khai hiệu quả, mô hình này không chỉ góp phần quảng bá Tôm khô Cà Mau mà còn tạo thêm sinh kế, tăng thu nhập cho người dân địa phương. Từ mẻ hàng 80 kg từng bị ế, câu chuyện của Hải cho thấy giá trị của sự bền bỉ, cách làm tử tế và niềm tin vào sản phẩm quê nhà.
