Nho sữa Hàn Quốc bén rễ ở xứ Thanh, mở hướng làm nông đa giá trị
Th7
Nho sữa Hàn Quốc đang tạo nên một điểm nhấn mới trên vùng quê Kim Sơn, xã Trung Chính (Thanh Hóa), nơi lâu nay người dân chủ yếu quen với các cây trồng truyền thống. Từ vùng đất không được xem là lợi thế cho cây ăn quả, chị Lê Yến Phượng đã xây dựng Xuân Hiếu Farm, trồng thành công giống nho có giá trị cao và từng bước kết hợp sản xuất với du lịch trải nghiệm.
Những giàn nho sai trĩu quả trong khu nhà màng không chỉ đem lại nguồn thu từ nông sản, mà còn mở ra cách làm mới: tạo thêm giá trị trên cùng một đơn vị diện tích bằng việc đưa khách hàng đến tận vườn, chứng kiến quy trình chăm sóc, thu hoạch và mua sản phẩm tại chỗ.
Nho sữa bén rễ từ một quyết định nhiều mạo hiểm
Chủ nhân của trang trại là chị Lê Yến Phượng, một cô gái trẻ đã gần 6 năm theo đuổi ước mơ xây dựng mô hình nông nghiệp công nghệ cao trên chính mảnh đất quê hương. Sau khi tốt nghiệp đại học, chị từng có cơ hội phát triển công việc ở phố thị. Tuy nhiên, qua những lần tham quan các mô hình nông nghiệp hiện đại ở nhiều địa phương, chị luôn day dứt với câu hỏi: vì sao quê mình không thể làm được những điều tương tự?
Năm 2019, chị Phượng quyết định trở về quê khởi nghiệp với nông nghiệp. Hành trình ban đầu không dễ dàng. Chị thử nghiệm nhiều loại cây trồng khác nhau, phần lớn dựa trên cảm quan và sở thích. Do thiếu kinh nghiệm, nhiều tính toán không đạt như kỳ vọng, hiệu quả sản xuất chưa tương xứng với công sức bỏ ra.
Đến năm 2023, sau nhiều lần cân nhắc, học hỏi kinh nghiệm từ các mô hình trồng nho ở các tỉnh phía Bắc, đặc biệt là Điện Biên, chị quyết định chọn giống Nho sữa Hàn Quốc. Đây là lựa chọn khiến không ít người bất ngờ, bởi Thanh Hóa không phải vùng khí hậu lý tưởng cho cây nho. Mùa hè nắng gắt, nhiệt độ cao; mùa đông lạnh kéo dài, cây bước vào trạng thái ngủ đông và sinh trưởng chậm hơn so với các vùng trồng truyền thống.
Nhà màng, tưới nhỏ giọt và cách chăm cây theo hướng an toàn
Để khắc phục bất lợi về thời tiết, chị Phượng đầu tư xây dựng Xuân Hiếu Farm với hệ thống nhà màng khép kín, sử dụng lớp vật liệu giảm nhiệt trên diện tích hơn 2.000m2. Trang trại cũng được trang bị hệ thống quản lý thông minh và tưới nhỏ giọt tự động tiên tiến, nhằm kiểm soát tốt hơn các yếu tố ảnh hưởng đến sinh trưởng của cây.
Những ngày đầu, chị Phượng cùng cộng sự gần như ăn ngủ trong khu nhà màng. Công việc lặp đi lặp lại nhưng không được phép chủ quan: quan sát từng thay đổi của cây, ghi chép nhiệt độ, độ ẩm, chế độ tưới, lượng phân bón và phản ứng của vườn nho sau mỗi lần chăm sóc. Với loại cây nhạy cảm, mỗi sai lệch nhỏ đều có thể ảnh hưởng đến cả vụ.
Trong quá trình chăm sóc, trang trại sử dụng chủ yếu phân dê ủ hoai mục với men vi sinh, đạm cá và các chế phẩm sinh học thay cho phân bón hóa học. Cùng với đó, mật độ trồng được điều chỉnh thấp hơn thông thường để cây có đủ không gian sinh trưởng. Theo chị Phượng, Cây nho rất nhạy cảm. Chỉ cần sai sót một công đoạn là ảnh hưởng tới cả vụ.
Làm cho cây sống và phát triển đã khó, nhưng để mỗi chùm quả đạt chất lượng đồng đều còn khó hơn. Sau khi cây ra hoa, từng chùm phải được theo dõi, chăm sóc và tỉa nhiều lần. Những quả nhỏ, méo hoặc phát triển kém đều phải cắt bỏ để dinh dưỡng tập trung nuôi các quả còn lại.
Công phu sau từng chùm Nho sữa
Công đoạn tỉa quả đòi hỏi nhiều lao động và sự tỉ mỉ. Có thời điểm, trang trại phải thuê 5 lao động làm việc liên tục suốt ba tháng chỉ để tỉa từng quả nho. Nhìn bên ngoài, công việc tưởng đơn giản, nhưng theo chị Phượng, đây là khâu mất nhiều công sức nhất trong cả quy trình.
Sau mỗi vụ thu hoạch, toàn bộ cành được cắt bỏ, sau đó xử lý vi sinh để hạn chế sâu bệnh trước khi bước vào chu kỳ sản xuất mới. Vì vậy, vòng quay công việc tại trang trại diễn ra gần như quanh năm, từ theo dõi sinh trưởng, chăm cây, tỉa quả, thu hoạch đến vệ sinh vườn và chuẩn bị cho lứa tiếp theo.
Nhờ kiên trì học hỏi kỹ thuật từ các kỹ sư, bạn bè và những người đi trước, vườn nho của chị Phượng ngày càng ổn định. Hiện diện tích nhà màng trồng nho sữa được mở rộng lên 6.000m2. Năng suất dự kiến niên vụ 2026 đạt hơn 1,5 tấn/2.000m2. Với giá bán dao động từ 250.000 – 300.000 đồng/kg, sau khi trừ chi phí, mô hình đem lại mức lãi khá.
Không chỉ tạo thu nhập cho chủ trang trại, mô hình còn giải quyết việc làm thường xuyên cho 3 – 4 lao động địa phương. Vào những thời điểm cần nhiều nhân công như tỉa quả, thu hoạch hoặc đón khách tham quan, nhu cầu lao động tăng lên, góp phần tạo thêm sinh kế tại chỗ cho người dân quanh vùng.
Bán Nho sữa cùng trải nghiệm tại vườn
Theo chị Phượng, làm nông nghiệp hiện nay muốn trụ vững phải tạo được sự khác biệt. Vì vậy, ngay từ khi dựng nhà màng trồng nho, Xuân Hiếu Farm đã xác định không chỉ bán sản phẩm đơn thuần, mà còn bán cả trải nghiệm cho khách hàng. Cách làm này giúp người mua được trực tiếp nhìn thấy quy trình sản xuất, từ đó hình thành niềm tin với sản phẩm.
Sự kết hợp giữa sản xuất và trải nghiệm mang lại giá trị kép. Khi du khách đến tận nơi, chứng kiến cách trồng và chăm sóc theo hướng an toàn, họ có xu hướng mua nho ngay tại vườn. Có người mua vài cân, có người mua hàng chục cân làm quà. Nhờ vậy, nhà vườn giảm áp lực tìm kiếm đầu ra, trong khi mỗi lượt khách cũng trở thành một kênh lan tỏa hình ảnh cho sản phẩm và thương hiệu Xuân Hiếu Farm.
Việc mở cửa vườn cũng buộc trang trại duy trì sự minh bạch trong toàn bộ quá trình sản xuất. Từ cách bón phân, tưới nước, chăm sóc cây đến tổ chức không gian tham quan, mọi khâu đều cần được làm có trách nhiệm hơn để vừa bảo đảm chất lượng quả, vừa tạo môi trường trong lành cho du khách.
Đầu tháng 7 năm nay, trang trại mới chính thức mở cửa đón khách. Hình ảnh những giàn nho trĩu quả được chia sẻ trên mạng xã hội đã nhanh chóng thu hút hàng chục nghìn lượt xem. Nhiều nhà trường, gia đình trong và ngoài tỉnh liên hệ đặt lịch tham quan, trải nghiệm và mua hàng. Với chị Phượng, đó là tín hiệu vui cho mô hình nông nghiệp mới mà chị đang theo đuổi.
Từ một quyết định khởi nghiệp nhiều rủi ro, mô hình Nho sữa Hàn Quốc tại Xuân Hiếu Farm cho thấy nông nghiệp địa phương vẫn còn dư địa để đổi mới nếu biết kết hợp kỹ thuật, sự kiên trì và tư duy thị trường. Khi cánh đồng trở thành điểm đến, còn sản phẩm trở thành câu chuyện, mỗi mét vuông đất không chỉ tạo ra quả ngọt mà còn mở thêm cơ hội nâng cao giá trị cho người làm nông.
