Trồng bơ 034, bơ sáp trên Núi Dài giúp nông dân Bảy Núi khá giả

Trồng bơ 034 cùng bơ sáp trên đất dốc Núi Dài đang mở ra hướng phát triển kinh tế vườn đồi mới cho nông dân vùng Bảy Núi (An Giang). Từ những khoảng đất gò đồi trước đây khó canh tác hiệu quả, nhiều hộ đã mạnh dạn chuyển đổi cơ cấu cây trồng, đưa cây bơ vào xen canh với các loại cây ăn trái có giá trị, qua đó tạo thêm nguồn thu ổn định.

Thực tế tại xã Ba Chúc cho thấy, nếu chọn giống phù hợp, chăm sóc đúng thời điểm và tận dụng tốt lợi thế đất dốc thoát nước nhanh, cây bơ có thể thích nghi, cho trái đạt chất lượng thương phẩm. Mô hình của anh Cao Văn Hậu (SN 1982) là một ví dụ tiêu biểu, được Hội Nông dân địa phương đánh giá là điểm sáng trong chuyển đổi sản xuất nông nghiệp vùng bán sơn địa.

Trồng bơ 034 trên đất dốc Núi Dài

Vùng Bảy Núi (An Giang) vốn có điều kiện thổ nhưỡng, khí hậu đặc thù, mang rõ nét của vùng bán sơn địa. Việc sản xuất nông nghiệp trên triền dốc, đất gò đồi luôn đặt ra nhiều thách thức cho nông dân, nhất là về nguồn nước, khả năng giữ ẩm và lựa chọn cây trồng thích hợp. Tuy nhiên, những năm gần đây, phong trào chuyển đổi cơ cấu cây trồng đã giúp nhiều nhà vườn tìm được cách khai thác hiệu quả hơn quỹ đất sẵn có.

Tại xã Ba Chúc, anh Cao Văn Hậu là một trong những người đi đầu khi đưa cây bơ vào mô hình vườn đồi. Sau chuyến tham quan các mô hình kinh tế vườn hiệu quả ở Cần Thơ do Hội Nông dân tổ chức, anh nhận thấy phần đất gò đồi trên Núi Dài của gia đình còn nhiều tiềm năng. Từ đó, anh quyết định trồng thử nghiệm hơn 70 gốc bơ xen canh trong vườn sầu riêng 100 gốc, trên diện tích hơn 5.000m².

Thay vì lựa chọn các giống bơ truyền thống, anh Hậu chủ động đưa vào vườn hai dòng bơ có giá trị kinh tế cao là bơ 034 và bơ sáp. Theo anh, bơ 034 có khả năng thích nghi cao với đất đồi núi, cho quả gần như quanh năm và được thị trường ưa chuộng. Trong khi đó, bơ sáp có khả năng chịu hạn tốt, phù hợp với mùa khô đặc thù của vùng núi An Giang.

Chi phí thấp, hiệu quả cao khi xen canh với sầu riêng

So với cây sầu riêng, loại cây đòi hỏi kỹ thuật canh tác khắt khe, quy trình chăm sóc nghiêm ngặt và vốn đầu tư lớn, cây bơ được anh Hậu đánh giá là dễ chăm sóc hơn. Đặc điểm đất dốc, thoát nước nhanh của Núi Dài lại trở thành lợi thế nhất định, giúp hạn chế các bệnh về rễ nếu người trồng quản lý tốt độ ẩm và chăm bón đúng cách.

Theo kinh nghiệm của anh Hậu, trong quá trình canh tác, người trồng cần đặc biệt chú ý hai giai đoạn quan trọng: khi cây bắt đầu ra hoa và thời kỳ nuôi trái. Đây là những thời điểm quyết định năng suất cũng như chất lượng quả. Nông dân cần cung cấp đủ nước tưới, đồng thời bón phân hữu cơ định kỳ theo quy trình kỹ thuật để cây phát triển khỏe, kháng bệnh tốt và cho trái đạt chuẩn.

Anh Hậu cho biết, từ lúc cây ra hoa đến khi thu hoạch, chi phí mỗi cây bơ chỉ khoảng 200.000 đồng. Năm 2025 là năm đầu tiên vườn bơ cho trái chiến, anh thu hoạch khoảng 500kg. Sang năm thứ hai, tức năm nay, năng suất tăng mạnh, đạt trung bình lên tới 120kg/cây. Trái bơ thu hoạch có trọng lượng từ 500 – 700 gram/trái, quả to đều, dẻo và béo ngậy đặc trưng.

Canh tác thuận tự nhiên, chú trọng chất lượng trái

Một điểm đáng chú ý trong mô hình của anh Hậu là hướng canh tác thuận tự nhiên, hạn chế tối đa việc sử dụng hóa chất. Theo anh, để có trái to đẹp, khi bơ ra trái anh chủ động bọc quả bằng túi chuyên dụng. Cách làm này giúp vỏ bơ bóng đẹp hơn, hạn chế tác động bất lợi từ môi trường bên ngoài, đồng thời đáp ứng yêu cầu an toàn của người tiêu dùng.

Anh Hậu chia sẻ: Để đạt trái to đẹp, khi bơ ra trái tôi sẽ chủ động bọc quả bằng túi chuyên dụng. Nhờ vậy, quả bơ của tôi tuy trồng theo hướng tự nhiên, không lạm dụng phân thuốc hóa học nhưng quả vẫn to, vỏ bóng đẹp, an toàn cho người tiêu dùng và bán rất được giá.

Hiện nay, đều đặn 2-3 ngày, gia đình anh lại thu hoạch một đợt bơ khoảng vài chục ký. Toàn bộ sản lượng được mang ra chợ bán sỉ cho các sạp trái cây và cung cấp cho người quen, với mức giá ổn định từ 25.000 – 30.000 đồng/kg. Với sản lượng và giá bán này, cây bơ đang trở thành nguồn thu bổ sung vững chắc bên cạnh nguồn thu chính từ sầu riêng.

Gợi mở hướng phát triển kinh tế vườn đồi Bảy Núi

Nhìn thấy hiệu quả rõ rệt, chi phí đầu tư thấp và ít tốn công chăm sóc, ngay trong năm nay anh Hậu tiếp tục xuống giống thêm 100 cây bơ 034 trên phần đất gò đồi còn lại của gia đình. Cách làm của anh là tận dụng phương thức xen canh: giữa mỗi cây sầu riêng trồng xen một cây bơ. Đây cũng là cách tối ưu diện tích sản xuất, giúp nhà vườn có thêm nguồn thu trong quá trình phát triển vườn cây lâu dài.

Đánh giá về mô hình này, ông Võ Văn Tuấn, Phó Chủ tịch Hội Nông dân xã Ba Chúc, khẳng định đây là điểm sáng trong chuyển đổi cơ cấu cây trồng tại địa phương. Theo ông Tuấn, dù vùng đất dốc Núi Dài đối mặt với nhiều thách thức về địa hình và nguồn nước, việc lựa chọn cây ăn trái giá trị cao, kết hợp quy hoạch xen canh bài bản, đã mang lại hiệu quả vượt trội.

Ông Tuấn cho biết Hội Nông dân xã đang tích cực tổ chức các buổi tham quan, chia sẻ kinh nghiệm thực tế để khuyến khích bà con chủ động áp dụng vào sản xuất. Từ thực tế của anh Hậu, có thể thấy trồng bơ 034 và bơ sáp không chỉ là giải pháp tăng thu nhập cho từng hộ, mà còn góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng đất vườn đồi ở vùng Bảy Núi.

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng khắc nghiệt, mô hình trồng bơ 034 trên Núi Dài cho thấy ý nghĩa rõ ràng của việc chọn đúng cây trồng, đúng điều kiện đất đai và tổ chức sản xuất phù hợp. Từ câu chuyện của anh Cao Văn Hậu, nông dân vùng Bảy Núi – An Giang có thêm một hướng đi triển vọng để phát triển kinh tế vườn đồi bền vững.