Monthly Archives: Tháng Mười Hai 2014

Sữa nước và cuộc đua đàn bò

Nếu như thị trường sữa bột đang thuộc về các công ty nước ngoài, thì thị trường sữa nước lại thuộc về khối nội. Và cuộc đua về số lượng đàn bò chính là yếu tố quyết định ai sẽ thắng trong cuộc chơi này.

Sua nuoc va cuoc dua dan boGiữa tuần vừa qua, Quỹ VinaCapital Vietnam Opportunity Fund (Tập đoàn VinaCapital) và Công ty Daiwa PI Partners (Nhật) đã công bố đầu tư 45 triệu USD để trở thành cổ đông lớn nhất, nắm 70% vốn Công ty Cổ phần Sữa Quốc tế (IDP). IDP là đơn vị có dòng sản phẩm chủ đạo mang thương hiệu Ba Vì, gồm sữa tươi tiệt trùng, sữa tươi thanh trùng và sữa chua.

IDP được thành lập năm 2004, sở hữu Nhà máy Sữa Chương Mỹ (cách trung tâm thủ đô Hà Nội 25 Km về phía tây) và Nhà máy Sữa Ba Vì (xã Tản Lĩnh, huyện Ba Vì, Hà Nội). Tuy IDP không phát triển đàn bò mà chỉ hợp tác với hộ nông dân để thu mua sữa nguyên liệu, nhưng động thái của VinaCapital Vietnam Opportunity Fund và Daiwa PI Partners một lần nữa cho thấy sức hấp dẫn của ngành sữa Việt nam.

Trước đó, vào đầu tháng 11.2014, Công ty Chứng khoán Rồng Việt cho biết Công ty Cổ phần Sữa TH True Milk cũng đã mua lại thành công hơn 5,35% vốn điều lệ của Công ty Cổ phần Sữa Đà Lạt (Dalatmilk), với mức giá khởi điểm lên tới 40.000 đồng/cổ phần.

Hấp dẫn từ đàn bò sữa

Sua nuoc va cuoc dua dan bo 1
Số lượng bò của các doanh nghiệp dự kiến đạt được đến năm 2017

 

Khoan bàn đến thương vụ IDP, việc một doanh nghiệp không chiếm thị phần đáng kể và kết quả kinh doanh cũng chưa ấn tượng như Dalatmilk vẫn tạo được sức hút là khá thú vị. Thực tế, giai đoạn 2011-2013, Dalatmilk chỉ lãi có vài trăm triệu đồng. Năm 2013, công ty này thậm chí còn lỗ 8,6 tỉ đồng. Vậy mà theo Công ty Rồng Việt, trước khi TH True Milk chốt được thương vụ, Vinamilk cũng từng tiến hành đàm phán mua lại Dalatmilk và đã gần đi đến thỏa thuận quan trọng; nhưng cuối cùng lại không thành công.

Báo cáo của Rồng Việt cho thấy, điểm thu hút của Dalatmilk chính là vùng chăn nuôi bò của công ty này. Dù thương hiệu chưa mạnh, nhưng Dalatmilk hiện sở hữu trên 2.800 con bò các loại, 800 con dê giống thịt cùng với hơn 3.330 ha đất nông nghiệp.

Với những doanh nghiệp trong ngành sữa Việt Nam, việc mua lại doanh nghiệp sữa khác hoặc mở rộng các trang trại nuôi bò sẽ không có gì khó hiểu nếu nhìn vào chuỗi cung ứng. Hiện nguồn cung nguyên liệu để sản xuất sữa từ đàn bò trong nước (khoảng 200.000 con) chỉ có thể cung cấp khoảng 456.000 tấn sữa nguyên liệu, đạt 28% tổng nhu cầu cho sản xuất sữa của cả nước.

Phần còn lại tất nhiên sẽ phải nhập khẩu. Trong năm 2013, Việt Nam đã nhập khoảng 1,2 triệu tấn sữa bột nguyên liệu, tương đương với giá trị là 841 triệu USD. Nhập khẩu nhiều trong khi chi phí sữa nguyên liệu chiếm 65-70% tổng chi phí đầu vào, rõ ràng mong muốn tự chủ nguồn cung để ổn định nguyên liệu đầu vào của các doanh nghiệp sữa là dễ hiểu.

Như Vinamilk, việc phát triển vùng nguyên liệu bằng cách nuôi bò luôn là mối quan tâm lớn nhất của Công ty trong những năm qua. Tuy bắt đầu thành lập các nông trại từ năm 2007, đến nay, Vinamilk cũng mới chỉ có khoảng 9.000 con bò sữa.

Ðầu năm nay, ban lãnh đạo Vinamilk cho biết trong giai đoạn 2014-2015, Vinamilk tiếp tục đưa vào hoạt động thêm 4 trang trại tại Tây Ninh, Hà Tĩnh và Thanh Hóa nhằm gia tăng đàn bò. Tháng 9 vừa qua, công ty này tiếp tục bắt tay với Tập đoàn Đức Long Gia Lai đầu tư trang trại quy mô 80.000 con bò sữa, 45.000 con bò thịt với tổng mức đầu tư lên đến 11.000 tỉ đồng. Theo đó, Vinamilk thỏa thuận hợp tác với Đức Long Gia Lai trên lĩnh vực nhập con giống, chuồng trại, kỹ thuật chăn nuôi, đào tạo kỹ sư, bao tiêu toàn bộ sản phẩm. Bước đầu, dự án tập trung đầu tư tại 3 tỉnh Đắk Nông, Đắk Lắk và Gia Lai.

Những bước đi vừa qua của Vinamilk là không khó để lý giải trong bối cảnh sự cạnh tranh đang ngày càng gay gắt. Có thể kể đến như TH True Milk. Dù chỉ mới hoạt động chưa đầy 4 năm, nhưng TH True Milk hiện đã có khoảng 45.000 con bò, sản xuất 400 tấn sữa tươi mỗi ngày và có thể phát triển lên khoảng 140.000 con trong 3 năm tới.

Theo nhiều chuyên gia trong ngành, động thái mua lại số cổ phần Dalatmilk của TH True Milk không chỉ đơn thuần giúp doanh nghiệp này có thêm được vùng nguyên liệu, mà còn ngăn cản sự phát triển của đối thủ lớn nhất là Vinamilk.

Một tay chơi khác cũng đang nổi lên là Nutifood. Công ty này vừa bắt tay nhận bao tiêu toàn bộ lượng bò sữa của Hoàng Anh Gia Lai với khoảng 120.000 con bò sữa, khi dự án nuôi bò tập đoàn này hoàn thành vào năm 2017. Theo thông tin Chủ tịch Đoàn Nguyên Đức, hiện những chú bò sữa đầu tiên của Hoàng Anh Gia Lai đang chuẩn bị đáp chuyên cơ từ Úc về cảng hàng không Đà Nẵng; sau đó sẽ được vận chuyển lên trang trại ở Gia Lai.

Không chỉ doanh nghiệp trong nước, ngay cả Friesland Campina Vietnam (doanh nghiệp đứng thứ hai sau Vinamilk về thị phần sữa nước) cũng đang lên kế hoạch mở rộng bằng việc khởi công xây dựng vùng chăn nuôi bò sữa tại xã Mộc Bắc, huyện Duy Tiên, tỉnh Hà Nam vào tháng 7.2014.

Theo kế hoạch, dự kiến đến năm 2018, Friesland Campina Vietnam sẽ xây dựng được 3 vùng chăn nuôi bò sữa tập trung. Trong đó, mỗi vùng sẽ có khoảng 50 trang trại chăn nuôi bò sữa, sản xuất tối thiểu 7 triệu kg sữa mỗi năm. Mỗi trang trại chăn nuôi sau 5 năm tham gia dự án sẽ có đàn bò sữa đạt quy mô từ 50-80 con, có đất trồng cỏ và ngô để cung cấp đủ thức ăn cho đàn bò.

Gia tăng đàn bò để giảm phụ thuộc vào nguồn bột sữa nhập khẩu có lẽ là một trong những mục tiêu quan trọng của doanh nghiệp ngành sữa. Tuy nhiên, đó có thể mới chỉ là một phần câu chuyện.

Tăng trưởng doanh thu ngành sữa chủ yếu nhờ vào hai mảng chính là sữa bột và sữa nước, chiếm 74% tổng giá trị thị trường, tương đương 45,9 ngàn tỉ đồng. Trong bối cảnh sữa bột đã nằm gần hết trong tay nước ngoài (75% thị phần) do hầu hết người tiêu dùng Việt Nam sẵn sàng trả giá cao cho những thương hiệu ngoại, cơ hội của các doanh nghiệp sữa Việt Nam có lẽ sẽ là ở phân khúc sữa nước.

Theo Euromonitor, sữa nước hiện đóng góp 29% trong giá trị ngành sữa Việt Nam, tương đương 18.000 tỉ đồng và đạt sản lượng 670.000 tấn trong năm 2013.Là nhóm sản phẩm lớn thứ hai trong ngành sữa, phân khúc sữa nước được dự báo sẽ đạt giá trị 34.000 tỉ đồng trong năm 2017. Ước tính, sản lượng sữa nước khi đó sẽ đạt 1.000.000 tấn.

Tại Vinamilk, tỉ trọng sữa nước trên tổng doanh thu cũng đang tăng dần trong những năm gần đây, từ 31% trong năm 2008 lên mức 35% trong năm 2013. Vinamilk hiện cũng nắm giữ 49% thị phần sữa nước, xếp trên Friesland Campina Vietnam với 26%. Tuy nhiên, cuộc đua sắp tới ở phân khúc sữa nước sẽ rất thú vị khi có nhiều tay chơi mới xuất hiện; cùng với sự bùng nổ nguồn cung sữa tươi nguyên liệu theo sau cuộc đua gia tăng số lượng đàn bò.

Lợi thế của cuộc chơi

Sua nuoc va cuoc dua dan bo 2

Thực tế cho thấy, từ trước đến nay, nguồn cung sữa tươi trong nước không đủ để đáp ứng nhu cầu sản xuất sữa nước, do đó 70% sữa nước hiện được sản xuất từ sữa hoàn nguyên. Trong khi đó, nhu cầu sữa tiệt trùng UHT và sữa thanh trùng (hai loại sữa nước) lại ngày càng tăng cao nhờ sự thay đổi nhận thức của người tiêu dùng đối với các sản phẩm bổ dưỡng hơn.

Trong một lần trả lời câu hỏi của NCÐT về việc tại sao không tăng lượng nguyên liệu nhập khẩu thay vì đầu tư nuôi bò, Chủ tịch Mai Kiều Liên của Vinamilk cho rằng nhu cầu về sữa tươi trong xã hội phát triển là tất yếu; và để làm ra sữa tươi tiệt trùng hay sữa chua thì đòi hỏi 100% nguyên liệu phải là sữa tươi được vắt ra từ bò. Ngoài ra, đầu tư nuôi bò còn vì định hướng của Vinamilk là nâng cao chất lượng sản phẩm sữa tươi trong nước. Đây dường như cũng là động lực chính khiến các công ty trong ngành gia tăng đàn bò sữa. Sức hấp dẫn của Dalatmilk hay IDP trong mắt các nhà đầu tư có lẽ cũng nằm ở yếu tố này.

Xu hướng gia tăng đàn bò sữa cũng thể hiện ở trường hợp thành công của TH True Milk. Dù mới gia nhập thị trường nhưng nhờ chủ động được nguồn nguyên liệu bò sữa cùng thông điệp sữa “tươi sạch” nguyên chất, TH True Milk đã chiếm được tình cảm của người tiêu dùng. Theo Euromonitor, hiện TH True Milk nắm khoảng 7,7% thị phần sữa nước ở Việt Nam.

Từ câu chuyện của TH True Milk có thể thấy rằng, yếu tố quan trọng để có thể cạnh tranh được trong mảng sữa nước là phải đảm bảo nguồn cung sữa tươi. Và muốn có sữa tươi thì không gì khác là phải làm chủ được đàn bò.

Đây có lẽ cũng là lý do khiến Nutifood, vốn là một doanh nghiệp tham gia thị trường ngách với những sản phẩm sữa bột chuyên biệt cũng quyết định xây nhà máy sản xuất sữa nước khi có nguồn bò sữa từ Hoàng Anh Gia Lai.

“Cơ hội là quá lớn và Nutifood không thể không đón nhận”, ông Trần Thanh Hải, Chủ tịch Nutifood chia sẻ với NCÐT khi được Hoàng Anh Gia Lai chọn làm đối tác bao tiêu toàn bộ lượng sữa bò trong tương lai. Theo ông Hải, nếu không có đàn bò của Hoàng Anh Gia Lai, chắc chắn Nutifood sẽ không thể bước chân vào lĩnh vực sữa tươi.

Bên cạnh việc giúp doanh nghiệp gia tăng khả năng cạnh tranh trong lĩnh vực sữa tươi, theo các chuyên gia trong ngành sữa, việc đảm bảo được nguồn sữa từ bò cũng giúp doanh nghiệp có thể chủ động tham gia vào những phân khúc khác của ngành như sữa chua, phô mai hay kem.

Ví dụ, trước năm 2012, do ít có doanh nghiệp chủ động được nguồn nguyên liệu sữa tươi nên thị phần sữa chua chỉ nằm trong tay Vinamilk và Friesland Campina Vietnam. Tuy nhiên, sau khi bước chân vào lĩnh vực nuôi bò và chủ động được nguồn sữa tươi, một số doanh nghiệp mới đã bắt đầu xâm nhập vào lĩnh vực này. Có thể kể đến như sản phẩm mang tên Love-in-Farm được IDP đưa ra vào đầu năm 2013. Cũng trong năm 2013, TH True Milk đã đưa ra 3 sản phẩm sữa chua bao gồm sữa chua ăn, sữa chua men tiêu hóa và sữa chua UHT với nhiều vị trái cây.

Thực tế, Euromonitor cho biết sữa chua là một lĩnh vực rất tiềm năng nhưng chưa được khai thác hết ở Việt Nam. Cụ thể, sữa chua là sản phẩm có mức tăng trưởng cao nhất với 34,3% và đạt 7.700 tỉ đồng trong năm 2013. Về mặt cơ cấu, tỉ lệ sữa chua/sữa uống tại Việt Nam mới chỉ là 20/80; thấp hơn rất nhiều so với Pháp (80/20), Singapore (70/30) hoặc Thái Lan (50/50).

Nước tưới nông nghiệp

Nam Trung bộ khô hạn khốc liệt

Đã qua mùa mưa nhưng nhiều hồ chứa vùng Nam Trung bộ vẫn ở mực nước chết. Do vậy, vụ ĐX 2014-2015, các tỉnh Nam Trung bộ, đặc biệt tại Ninh Thuận và Khánh Hòa hạn hán sẽ rất khốc liệt….

Tại Ninh Thuận, theo báo cáo Cty TNHH MTV KTCTTL Ninh Thuận, mặc dù cơn bão số 5 được xem “cứu cánh” để cải thiện tình hình nước ở các hồ đập bị khô cạn từ đầu năm đến nay, tuy nhiên bão đi qua mà lượng mưa trên địa bàn không đáng kể; lượng nước tại các hồ, đập thiếu hụt trầm trọng. Tính đến nay nguồn nước tại 20 hồ chứa nước do Cty quản lý chỉ còn tích được 39,43/192,21 triệu m3, chiếm 20,51% tổng dung tích thiết kế. Mực nước tại các hồ chứa so với cùng kỳ năm 2013, chỉ bằng 11,08%. Ngoài ra, nước hồ thủy điện Đơn Dương (Lâm Đồng) so với cùng kỳ năm 2013 chiếm 90,11% tương đương khoảng 148,68/165 triệu m3. Ông Hoàng Văn Hùng, Phó Giám đốc Cty TNHH MTV KTCTTL Ninh Thuận cho biết, tình trạng thiếu nước sinh hoạt, chăn nuôi, đặc biệt là SXNN trong vụ ĐX 2014-2015 trên địa bàn tỉnh hết sức nghiêm trọng. Lượng nước các hồ chứa trong tỉnh đang xuống nhanh do thời gian qua nắng nóng kéo dài, không có mưa bổ sung. Kế hoạch SX vụ ĐX 2014-2015 chủ yếu tập trung ở vùng có nước tưới như hệ thống Nha Trinh – Lâm Cấm, Sông Pha (lấy nước từ hồ thủy điện Đơn Dương). Một số hồ chứa nước như Tân Giang, Sông Biêu, Suối Lớn (huyện Thuận Nam); Nước Ngọt (huyện Ninh Hải); Cho Mo (huyện Ninh Sơn); Sông Sắt, Trà Co (huyện Bác Ái); Sông Trâu, Bà Râu, Ba Chi (huyện Thuận Bắc); Lanh Ra (huyện Ninh Phước) thì chỉ gieo cấy một phần diện tích trên cơ sở cân đối nguồn nước. Các hồ còn lại chủ yếu là ưu tiên cấp nước sinh hoạt, chăn nuôi và khi nào thời tiết có mưa, căn cứ vào lượng nước thực tế, Cty sẽ phối hợp với UBND huyện, xã, tổ dùng nước có kế hoạch gieo cấy cho từng xứ đồng cụ thể. Còn ông Phạm Văn Hường, GĐ Cty TNHH MTV KTCTTL Ninh Thuận cho biết: Để chủ động trong việc chống hạn, tưới tiêu phục vụ SX ĐX 2014-2015, Cty chúng tôi đã có phương án chi tiết, phân công công việc cụ thể đến từng đơn vị. Qua tính toán cân đối lượng nước, dự kiến diện tích gieo cấy vụ ĐX 2014-2015 là 19.947 ha, giảm gần 5.000 ha so kế hoạch. Trong đó, vùng cắt giảm nhiều nhất phải kể đến vùng SX thuộc hạ du hồ Sông Trâu, hiện hồ chứa này chỉ còn trên 4 triệu m3/dung tích thiết kế 31,7 triệu m3 nên chỉ đảm bảo diện tích SX cho 725 ha/2.400 ha và hồ Bà Râu chỉ đảm bảo SX cho 200 ha/660 ha. Tương tự, đối với hệ thống hồ Sông Biêu, Tân Giang, Suối Lớn (huyện Thuận Nam) do tình hình thời tiết nắng hạn, không có mưa khu vực đầu nguồn nên mực nước tại các hồ chứa cũng đang xuống rất nhanh. Do đó, Cty chỉ khoanh vùng diện tích gieo cấy cho các diện tích tưới tự chảy, cụ thể như sau: Hồ Sông Biêu dự kiến gieo cấy vụ ĐX 2015: 50 ha lúa; hồ Tân Giang: 150 ha; hồ Suối Lớn: 30 ha và ưu tiên cấp nước cho sinh hoạt và chăn nuôi. Còn hệ thống tưới của hồ Cho Mo (huyện Ninh Sơn) theo kế hoạch SX khoảng 17 ha/453,4 ha… Để thực hiện các biện pháp chống hạn đảm bảo phục vụ SX ĐX có hiệu quả, ông Hường đề nghị UBND tỉnh sớm bố trí kinh phí chống hạn sớm ngay từ đầu vụ, chủ động triển khai, nạo vét, đắp đập, giữ nước ngọt và khoanh vùng bơm chống hạn kịp thời. Cũng như Ninh Thuận, tại Khánh Hòa từ đầu năm đến nay rất ít mưa, lượng mưa phổ biến đạt dưới 50% so với trung bình nhiều năm. Mực nước trên các sông tiếp tục xuống và ở mức thấp. Cơn bão số 5 vừa qua chủ yếu gây mưa trên biển, trong khi lượng mưa trên đầu nguồn không thấm vào đâu để bổ sung nguồn nước cho các hồ đập đã cạn kiệt. Đã qua mùa mưa nhưng hồ Thành Sơn (Ninh Thuận) vẫn trơ đáy Theo ông Đoàn Phi Dũng, Trưởng phòng Kế hoạch kỹ thuật, Cty TNHH MTV KTCTTL Nam Khánh Hòa, lượng nước trữ tại các hồ chỉ đạt trung bình 40% dung tích thiết kế, trong đó có một số hồ đang ở gần mực nước chết như hồ Cam Ranh chỉ còn 2,7/22,1 triệu m3, hồ Am Chúa 0,27/4,7 triệu m3, hồ Suối Hành 0,53/7,5 triệu m3. Vụ ĐX 2014-2015 sắp tới phải đối mặt với nguy cơ hạn hán rất gay gắt. Ông Đỗ Hồng Hải, GĐ Cty TNHH MTV KTCTTL Nam Khánh Hòa cho biết: Cty đã lên phương án chống hạn cụ thể cho từng vùng thông qua nguồn nước hiện có ở các hồ chứa. Tuy nhiên trong vụ ĐX này Cty buộc phải cắt giảm trên 1.000 ha do thiếu nước tưới. Trong trường hợp cần thiết Cty sẽ tăng cường bơm mực nước chết để phục vụ cấp sinh hoạt. Cũng theo ông Hải, bên cạnh các biện pháp công trình như: nạo vét kênh mương, hồ chứa, bể hút trạm bơm và cửa lấy nước; lắp đặt các trạm bơm dầu, bơm điện dã chiến; đắp đập tạm giữ nước; đào ao, khoan giếng trữ nước… thì tùy theo điều kiện cụ thể mỗi vùng để bố trí thời vụ gieo cấy phù hợp. Riêng các diện tích thường bị hạn cuối vụ có thể gieo sạ trước lịch thời vụ hướng dẫn 7 ngày. Các địa phương khuyến cáo nông dân sử dụng giống lúa cấp nguyên chủng hoặc giống cấp xác nhận, lượng giống gieo sạ 100-120kg/ha (đối với giống lúa thuần), 40kg/ha (đối với giống lúa lai). Bên cạnh đó, cần tăng cường áp dụng chương trình quản lý dịch hại tổng hợp, sử dụng phân bón và thuốc bảo vệ thực vật một cách hợp lý. Chuyển đổi cây trồng thích hợp với thổ nhưỡng cho các vùng đất không có khả năng cung cấp nước. Làm lịch cung cấp nước tưới, nước sinh hoạt theo hình thức tưới luân phiên. Những vùng chủ động nước đề xuất địa phương phối hợp với nhân viên tưới từng địa bàn của văn phòng, áp dụng tưới nông – lộ – phơi, tưới ướt, khô xen kẽ tùy theo thời kỳ sinh trưởng của cây lúa…

PV – KIM SƠ…

Trồng rau thông minh, hướng đi mới cho nông nghiệp Nhật Bản

Tập đoàn điện tử Panasonic (Nhật Bản) vừa cho ra đời hệ thống kiểm soát môi trường canh tác thông minh và thân thiện mới môi trường.

Qua nghiên cứu thực tế, những thay đổi về môi trường như nhiệt độ, ánh sáng hay tốc độ gió có thể tác động đến quá trình sinh trưởng, năng suất của cây trồng và chất lượng sau thu hoạch.

Hệ thống canh tác mới của Panasonic là công nghệ giải pháp môi trường thông minh bao gồm hộp điều khiển trung tâm, hệ thống thông gió, hệ thống cảm ứng nhiệt độ, đo độ ẩm và đo môi trường bên ngoài nhà kính.

Mục đích của hệ thống này là nhằm tạo ra một môi trường lý tưởng cho cây trồng sinh trưởng một cách thuận lợi, đảm bảo chất lượng và độ an toàn của nông sản trước các tác động không mong muốn từ môi trường tự nhiên và tiết kiệm thời gian cũng như công sức của người nông dân.

Trả lời phóng viên , ông Takayoshi Tanizawa – Giám đốc Nhóm kế hoạch kinh doanh mới, Trung tâm Phát triển kinh doanh, Công ty Eco Solutions, Tập đoàn Panasonic, cho biết: “Mô hình trồng rau nhà kính của chúng tôi sử dụng cơ chế quản lý canh tác để tiết kiệm năng lượng. Đáng chú ý cơ chế này của chúng tôi không sử dụng điện năng hay xăng dầu mà sử dụng trực tiếp ánh sáng, năng lượng gió để kiểm soát môi trường để trồng cây.”

Nhân viên Panasonic sử dụng Hộp điều khiển với màn hình cảm ứng, điều chỉnh các chế độ vận hành tự động về ánh sáng, nhiệt độ và tưới tiêu trong nhà kính. (Ảnh: Hữu Thắng/Vietnam+.)
Theo ông, hệ thống này quản lý không gian phía trên của cây trồng trong khi người nông dân thì chịu trách nhiệm quản lý phần rễ cây như dinh dưỡng, làm đất. Người đại diện của Panasonic khẳng định người nông dân vẫn canh tác theo các phương pháp truyền thống và Panasonic chỉ đóng vai trò tạo một không gian thuận lợi để cho cây trồng sinh trưởng một cách bình thường.

Tổng cộng chi phí cho một gói lắp đặt thiết bị phục vụ canh tác trị giá khoảng 55 triệu yen. Tuy nhiên, ông Tanizawa cho biết tùy theo từng điều kiện địa lý mà công tác lắp đặt và thi công có sự khác biệt với nhau. Dự kiến đến năm 2018 sẽ chính thức chào bán hệ thống này ra thị trường.

Hiện tại, hệ thống của Panasonic đang được thử nghiệm tại khu canh tác của Công ty Kodawari tỉnh Saitama, địa phương giáp ranh với Tokyo và cũng là một trong những nơi cung cấp nông sản quanh năm cho thủ đô Tokyo.

Giám đốc phụ trách canh tác Công ty Kodawari Kankyo, ông Toshio Morishita, cho biết: “Ngay cả khi không có người chăm sóc thì hệ thống vẫn hoạt động để tạo điều kiện sinh trưởng tốt cho cây theo từng giai đoạn. Bước đầu tiên là người nông dân sẽ làm đất, gieo trồng và sau đó thì sử dụng hệ thống để quản lý điều kiện nuôi dưỡng. Ưu điểm nhất mà hệ thống mang lại là người nông dân không phải đụng chân tay vào các khâu chăm sóc khác. Thật sự là rất tiện lợi!”

Bên cạnh việc tiết kiệm sức lao động, hệ thống quản lý môi trường canh tác này còn giúp tăng năng suất nhờ tạo ra được môi trường lý tưởng cho cây trồng sinh trưởng. Rau chân vịt là loại cây trồng được cho là khá “khó tính,” đòi hỏi điều kiện môi trường khắt khe cho canh tác, đặt biệt là trong điều kiện nhiệt độ oi bức mùa Hè.

Hệ thống quản lý canh tác bước đầu mang lại thành công với rau chân vịt và tạo điều kiện để cây có thể sinh trưởng đều đặn và thu hoạch được quanh năm ngay cả trong điều kiện khí hậu mùa Hè. Với hệ thống mới này, sức lao động của con người sẽ được giải phóng đi rất nhiều.

 

Hệ thống tưới tiêu dạng phun sương hoạt động chỉ sau một thao tác bấm đơn giản. (Nguồn: Hữu Thắng/Vietnam+)

Cụ thể như chu trình canh tác rau chân vịt gồm thông thường mất tổng cộng khoảng 32-62 ngày. Các thao tác như làm đất, gieo hạt và thu hoạch do còn người đảm nhiệm chỉ chiếm 4-5 ngày trong khi thời gian sinh trưởng của cây chiếm tới 30-60 ngày.

Với phương pháp canh tác thông thường, người nông dân sẽ phải đảm nhiệm tất cả các khâu ngay cả việc chăm sóc và bảo vệ cây trồng trong thời gian sinh trưởng, đòi hỏi mất rất nhiều thời gian, công sức và chi phí nhiên liệu.

Hệ thống mới áp dụng này sẽ đảm bảo một môi trường an toàn, thuận lợi gần như tuyệt đối cho cây bằng cách tự động hóa toàn bộ khâu chăm sóc thay thế con người. Như vậy, hệ thống mới đảm bảo cho cây sinh trưởng tốt ngay cả khi số lượng người lao động ít.

Thao tác sử dụng hệ thống quản lý môi trường canh tác này cũng không quá phức tạp và người nông dân hoàn toàn có thể sử dụng một cách dễ dàng. Các chế độ trên bảng điều khiển trung tâm hiển thị các ký tự ngắn gọn, dễ hiểu bao gồm điều chỉnh điều kiện ánh sáng, tốc độ gió.

Việc tưới tiêu cũng do hệ thống đảm nhiệm. Chỉ với một thao tác bấm đơn giản, nước sẽ được tưới theo dạng phun sương và đảm bảo cây trồng nhận được đủ lượng nước cần thiết. Người sử dụng cũng có thể điều chỉnh chế độ ánh sáng bằng chế độ điều khiển tự động đối với rèm kéo hai bên cùng lúc hoặc từng bên một tuỳ theo ý muốn.

Giám đốc phụ trách phân phối Kodawari Village, ông Norimitsu Morishita cho biết hệ thống quản lý môi trường canh tác của Panasonic sẽ kiểm soát các điều kiện canh tác cho cây ở phía trên còn Kodawari sẽ chịu trách nhiệm phần thổ nhưỡng, chất đất cho cây trồng.

Theo ông, hệ thống quản lý canh tác này giúp công ty quản lý chất lượng của cây trồng một cách kỹ lưỡng. So với nông sản được canh tác theo phương pháp thông thường, chất lượng được đánh giá là rất tốt. Hiện tại, quá trình thử nghiệm hệ thống đang ở năm thứ hai và bước sang năm thứ ba chúng tôi sẽ xem xét khả năng bán nông sản được canh tác theo kiểu mới này ra thị trường.

Rau chân vịt được canh tác theo hệ thống mới có thời gian sinh trưởng ngắn hơn và cho chất lượng tốt hơn so với phương pháp canh tác truyền thống. (Nguồn: Hữu Thắng/Vietnam+)
Mặc dù vẫn đang trong giai đoạn thử nghiệm nhưng mô hình canh tác tự động hóa này mang lại nhiều hứa hẹn cho ngành nông nghiệp của Nhật Bản. Hệ thống kiểm soát điều kiện canh tác này giải quyết được bài toán khó về nhân lực, tiết kiệm nhiên liệu và chất lượng cây trồng.

Rõ ràng, để nông sản canh tác theo kiểu mới đến được tay người tiêu dùng Nhật Bản còn cần một thời gian thử nghiệm và nghiên cứu tiền khả thi. Tuy nhiên, hệ thống quản lý môi trường canh tác đã cho thấy được một hướng đi mới cho sự kết hợp thành công giữa các công ty công nghệ, người nông dân và hệ thống phân phối nhằm đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm, giải phóng sức lao động và giảm giá thành nông sản, mang lại những lợi ích tốt nhất cho cả nhà nông lẫn người tiêu dùng.

Đáng chú ý hơn cả, mô hình quản lý môi trường thông minh trong canh tác không chỉ phù hợp với điều kiện canh tác ở Nhật Bản mà còn hứa hẹn khả năng ứng dụng ở các nước khác trong một tương lai không xa

Kỹ thuật trồng hoa ly trong vườn nhà

Với việc thực hiện đúng các bước trong quy trình kỹ thuật trồng hoa ly, người trồng sẽ thu được những bông hoa ly vừa đẹp vừa tỏa hương thơm ngát.

Hoa ly là loại hoa ôn đới, thích hợp trồng ở những vùng có khí hậu mát mẻ. Hoa ly thường được sử dụng với mục đích trang trí nhà cửa, văn phòng, nhất là trong những ngày lễ tết và các dịp đặc biệt bởi hương thơm ngát và độ bền của hoa. Với việc thực hiện đúng các bước trong quy trình kỹ thuật trồng hoa, người trồng sẽ thu được những bông hoa ly đẹp mắt nhất.

Nắm được kỹ thuật trồng hoa ly đúng chuẩn sẽ giúp người trồng hoa có được những bông hoa rực rỡ nhất

Nắm được kỹ thuật trồng hoa ly đúng chuẩn sẽ giúp người trồng hoa có được những bông hoa rực rỡ nhất. Ảnh minh họa

Nhiệt độ

Lily là cây chịu rét khá, chịu nóng kém, ưa khí hậu mát ẩm, nhiệt độ thích hợp ban ngày là 20-25 độ C, ban đêm là 12 – 15 độ C. Các giống lai phương Đông thời kỳ đầu thích hợp với nhiệt độ ban ngày 25-28 độ C, ban đêm 18-20 độ C. Dưới 120 độ C cây sinh trưởng kém, hoa dễ bị mù. Từ khi xuất hiện nụ đến khi ra hoa nhiệt độ chênh lệch ngày/đêm ảnh hưởng tới sự sinh trưởng của thân. Nếu chênh lệch từ 0 độ C đến 16 độ C thì độ cao của cây dao động từ 14,2 – 27cm.

Ánh sáng

Lily là cây ưa cường độ ánh sáng ở mức trung bình, cường độ ánh sáng thích hợp từ 12-15 nghìn lux. Vào mùa hè với nhóm lily châu Á và lily thơm cần che bớt 50% ánh sáng, nhóm phương Đông nên che bớt 70% ánh sáng. Ngược lại trồng trong nhà lưới vào mùa Đông, ánh sáng không đủ, nhị đực sẽ sản sinh Etylen, dẫn đến nụ bị rụng. Đặc biệt là nhóm lai châu Á rất mẫn cảm với thiếu ánh sáng, do vậy cần bỏ bớt lưới che phủ để tăng cường ánh sáng tự nhiên cho cây.

Độ ẩm

Thời kỳ đầu cây cần nhiều nước, thời kỳ ra hoa nhu cầu nước giảm bớt vì nước nhiều củ dễ bị thối, rụng nụ. Lily thích không khí ẩm ướt, độ ẩm thích hợp nhất là 80-85%.

Các điều kiện tự nhiên đóng vai trò quan trọng trong kỹ thuật trồng hoa ly

Các điều kiện tự nhiên đóng vai trò quan trọng trong kỹ thuật trồng hoa ly. Ảnh minh họa

Không khí

Lily là cây khá mẫn cảm với khí etylen, tuy nhiên độ mẫn cảm của các giống rất khác nhau: Giống châu Á mẫn cảm hơn đối với khí etylen so với các dòng giống khác.

Chọn giống và củ giống

Dùng củ được bảo quản lạnh dài ngày và các bạn nên chọn củ mập, to tròn, không có bất cứ vết sâu bệnh nào và chưa nảy mầm. Ngâm củ giống trong dung dịch thuốc Daconil 75WP từ 5 đến 10 phút để trừ nấm bệnh. Pha một gói Daconil 10g với 8 lít nước sạch , ngâm củ giống rồi vớt ra để ráo nước rồi đem trồng vào chậu.

Chọn đất

Lily có thể trồng trên nhiều loại đất, nhưng đất nhiều mùn, đất thịt nhẹ là tốt nhất. Lily là loại cây có rễ ăn nông vì vậy đất thoát nước, tơi xốp rất quan trọng.
Các giống lai châu Á và lily thơm yêu cầu độ pH thích hợp từ 6-7, giống thuộc nhóm Phương Đông yêu cầu pH từ 5,5-6,5.Trộn giá thể cho vào chậu theo công thức: 1 phần đất phù sa với  1 phân phân chuồng đã được ủ hoại mục và 2 phần xơ dừa đã được xử lý loại bỏ nanh, chú ý nên trộn đều trước khi cho vào chậu.

Kỹ thuật trồng hoa

Nên chú ý bước chọn đất và trộn giá thể trong quy trình kỹ thuật trồng hoa

Nên chú ý bước chọn đất và trộn giá thể trong quy trình kỹ thuật trồng hoa. Ảnh minh họa

Tốt nhất nên trồng hoa ly trong điều kiện trời mát , buổi sáng từ 6-9 h buổi chiều từ 14h trở đi. Cho ½ đất đã trộn vào chậu hoa, đặt các củ ngay ngắn, mầm hướng lên trên. Cho tiếp ½ đất trồng còn lại vào chậu và tưới nhẹ. Nén nhẹ đất và giữ cố định vị trí củ trước khi di chuyển chậu.

Cách chăm sóc

Trong thời kỳ sinh trưởng của lily cần duy trì độ ẩm cho đất. Đất quá khô cây sinh trưởng chậm. Ngược lại nước quá nhiều, ánh sáng không đủ thì thân lá mềm, yếu, cây vươn dài, tỷ lệ hoa mù cao. Có thể tưới phun mưa, tưới nhỏ giọt. Lượng nước tưới nhiều hay ít phụ thuộc vào đất, nhiệt độ không khí, giống, tình hình sinh trưởng của cây và hàm lượng muối trong đất. Nên tưới trước 10 giờ sáng, phun lên cây để tránh đất quá ẩm, đồng thời tăng được độ ẩm trong nhà kính. Khi cây ra hoa thì ít tưới và tránh phun lên cây dễ làm thối nụ, hoa.

Sau khi trồng được ba tuần (cây lily cao 15 – 20cm) thì tiến hành bón thúc. Sử dụng phân Đầu Trâu có thành phần N-P-K (20-20-15+ Te) pha loãng 1kg/250 lít nước hoặc để tưới cho 600 chậu 3 cây (100 m2). Định kỳ 5-7 ngày/1 lần. Ngoài ra, muốn nâng cao chất lượng hoa, khi cây đã mở lá (20 – 25 ngày sau trồng) có thể phun một số phân bón lá và thuốc kích thích sinh trưởng như: Atonik, Đầu Trâu (502, 901, 902), phun định kỳ 5 – 7 ngày/lần.

Công đoạn chăm sóc là công đoạn không thể thiếu trong quy trình kỹ thuật trồng hoa ly

Công đoạn chăm sóc là công đoạn không thể thiếu trong quy trình kỹ thuật trồng hoa ly. Ảnh minh họa

Kỹ thuật che giảm và chiếu sáng bổ sung sau trồng

Giảm ánh sáng bằng biện pháp che lưới đen như sau: dùng 1 hoặc 2 lớp lưới đen (tùy theo điều kiện từng năm) che cách chậu từ 2,0 – 2,5m. Sau 15-20 ngày, tiến hành bỏ lưới đen ra. Tùy theo điều kiện thời tiết những ngày nắng nóng thì có thể kéo lưới đen lại.

Nếu điều kiện ánh sáng không đủ để cây phát triển, người trồng hoa có thể sử dụng biện pháp chiếu sáng bổ sung 3 tiếng (18 – 21h) mỗi ngày, liên tục trong 20 ngày sau khi đã trồng được 35 – 45 ngày, để giảm tỷ lệ thui nụ, nụ biến dạng.