+++Coperate contact info+++

Monthly Archives: Tháng Năm 2015

Tưới nhỏ giọt cho cây cà phê, hồ tiêu

Đông Nam Bộ vượt qua mùa khô hạn bằng tưới tiết kiệm

 Theo Tổng cục Thủy lợi, năm nay do ảnh hưởng của El Nino (hiện tượng nước biển nóng lên), tình trạng hạn hán, thiếu nước ở các vùng miền sẽ nghiêm trọng hơn. Là nơi tập trung nhiều cây trồng cạn như tiêu, điều, cà phê, cao su… nhu cầu tiết kiệm nước tưới cho các tỉnh Đông Nam Bộ càng trở nên cấp bách…

Tổng cục Thủy lợi cho biết, năm 2014, vào mùa cao điểm, hạn hán khiến 90.000ha cây trồng ở các vùng miền Trung và Đông Nam Bộ bị thiếu nước trầm trọng, ảnh hưởng tới năng suất, chất lượng sản phẩm. Và năm nay cũng như thời gian tới chưa có cơ sở gì hứa hẹn sẽ khả quan hơn.

Thiếu nước vì lạm dụng giếng khoan

PGS-TS Phạm Văn Dư – Phó Cục trưởng Cục Trồng trọt (Bộ NNPTNT) nhận định rằng, tình trạng khoan giếng, đào mạch nước ngầm để lấy nước tưới với tỷ lệ dày đặc trong thời gian qua ở các tỉnh Đông Nam Bộ đã khiến nguồn nước ngầm sụt giảm nhanh chóng.

Dong Nam Bo vao mua kho han: Tu cuu bang tuoi tiet kiem

“Vua tiêu” Trần Hữu Thắng (Xuân Lộc, Đồng Nai) giới thiệu hệ thống tưới tiết kiệm nước. Ảnh: T.H

Trong khi đó, công trình thủy lợi lớn nhất khu vực Đông Nam Bộ hiện nay là hồ Dầu Tiếng, đang phải chịu cảnh “bức tử” bởi tình trạng xả thải, đánh bắt tận diệt… gây ô nhiễm nguồn nước… Từ năm 2012, công trình thủy lợi liên hoàn Phước Hòa – Dầu Tiếng đã đi vào hoạt động, bổ sung nguồn nước vào hệ thống tưới tiêu của khu vực. Tuy vậy, theo đánh giá của một số chuyên gia, do chưa đạt kỹ thuật thiết kế nên việc cung cấp nước cho hồ Dầu Tiếng của hồ Phước Hòa chưa như mong muốn.

Tưới tiết kiệm nước, năng suất cao

Để đối phó tình trạng hạn hán, thiếu nước tưới, nhiều phương pháp tiết kiệm nước đã được nhà vườn các tỉnh Đông Nam Bộ áp dụng trong những năm gần đây, đem lại hiệu quả kinh tế cao.

Dù nằm ở vùng núi thường xuyên khô hạn nhưng “vua tiêu” Trần Hữu Thắng (ấp Thọ Lộc, xã Xuân Thọ, huyện Xuân Lộc, Đồng Nai) nhiều năm nay đã không còn lo vấn đề nước tưới cho vườn tiêu của gia đình. Ông Thắng là một trong những người đi tiên phong trong việc sử dụng phương pháp tưới nhỏ giọt ở địa phương này.

Theo đó, từ mô hình điểm phối hợp thực hiện với Trung tâm Khuyến nông tỉnh Đồng Nai trên diện tích chỉ 1ha cách đây gần 10 năm, ông Thắng nay đã nhân rộng mô hình tưới nước tiết kiệm ra cho toàn vườn tiêu của gia đình.

“Nước tưới và chế độ bón phân là hai yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất, tuổi thọ vườn tiêu. Nhiều nhà vườn cho rằng, cứ tưới nhiều nước, bón đạm ào ạt là tiêu lớn nhanh, cho năng suất cao nhưng thực tế hoàn toàn khác. Tưới nước vừa đủ và bón phân hợp lý vừa giúp tiết kiệm chi phí, vừa đảm bảo năng suất, tuổi thọ vườn tiêu ở mức cao nhất”- ông Thắng giải thích. Cùng quan điểm, nông dân Nguyễn Bá Thịnh (ngụ huyện Lộc Ninh, tỉnh Bình Phước) cũng đã đầu tư cải tiến hệ thống tưới nhỏ giọt cho khoảng 6.500 nọc tiêu trên diện tích 3,5ha đất sản xuất của gia đình.

Theo nhận định của TS Nguyễn Đăng Nghĩa (Trung tâm Nghiên cứu đất – phân bón và môi trường phía Nam), so với cách tưới truyền thống, công nghệ tưới nhỏ giọt giúp tiết kiệm từ 20-40% lượng nước và giảm lượng phân bón cho cây trồng, qua đó giảm nguy cơ ô nhiễm môi trường do phân bón gây ra. Đặc biệt, khi áp dụng công nghệ tưới hiện đại với tưới phân có thể gia tăng năng suất từ 10-40%, giảm chi phí công chăm sóc, tăng thu nhập cho hộ gia đình từ 20- 50%.

Với phương pháp tưới nhỏ giọt cuốn quanh gốc sử dụng dây tưới micro drip của DiG Hoa Kỳ, chi phí bình quân khoảng 33-35tri/ha với cây trồng khoảng cách 3mx3m. Hiệu quả kinh tế từ mô hình này mang lại kéo dài hàng chục năm sau đó. 

 

Que tưới nhỏ giọt tưới cây trồng trong chậu

Tưới nhỏ giọt tiết kiệm nước, xu hướng tất yếu trong nông nghiệp

Trước thách thức nhiệt độ tăng cao, khô hạn kéo dài, biến đổi khí hậu và tình trạng sử dụng nước tưới trong nông nghiệp lãng phí… gây ảnh hưởng nghiêm trọng trới hàng chục ngành héc ta cây trồng tại các tỉnh Trung bộ, Tây nguyên, duy hải Nam trung bộ… Tưới tiết kiệm nước đã được BỘ nông nghiệp chỉ đạo áp dụng phổ biến và được cho là vấn đề cấp bác.

Tưới nhỏ giọt cho cây có múi
Tưới nhỏ giọt cho cây có múi
Hệ thống tưới phun tự động ở Đà Lạt – Ảnh: Lâm Viên
Ông Lê Văn Minh, Giám đốc Sở NN&PTNT Lâm Đồng, cho biết công nghệ tưới tiết kiệm nước (công nghệ TKN) đã được áp dụng rộng rãi hầu hết tại các địa phương trong tỉnh. Đối với cây công nghiệp như chè, cà phê được ứng dụng rộng rãi ở TP. Bảo Lộc và H. Di Linh; với các giống rau, hoa được các doanh nghiệp và các nông hộ áp dụng phổ biến và tập trung nhiều nhất ở TP. Đà Lạt, các huyện Đơn Dương, Đức Trọng, Lạc Dương.
Năm 2015, Lâm Đồng có 35.000 ha sản xuất nông nghiệp theo hướng công nghệ cao, trong đó có trên 16 ngàn ha áp dụng công nghệ TKN. Do đó, Lâm Đồng được xem là “điểm sáng” của cả nước trong ứng dụng sản xuất nông nghiệp công nghệ cao và TKN.
Thực tế ở các vùng chuyên canh rau, hoa ngoài trời ở Đà Lạt, Đơn Dương, Lạc Dương… các nông hộ dựa theo công nghệ tưới phun của Israel rồi tự cải tiến hệ thống tưới phun bằng vật liệu trong nước nên chi phí đầu tư giảm nhưng hiệu quả tiết kiệm nước và tiết kiệm công tưới thấy rõ rệt.
Những trang trại nông nghiệp công nghệ cao như Đà Lạt GAP, Lang Biang Farm, Rừng Hoa, Biofresh, Trường Hoàng…nhập hẳn hệ thống tưới phun mưa tưới nhỏ giọt tự động tiến tiến nhất từ các nước Israel, Tây Ban Nha, Hà Lan, Hoa Kỳ…
Nước được đưa vào bể chứa thông qua hệ thống lọc rồi bơm vào hệ thống ống dẫn đến các khu vườn. Tùy vào từng giống cây trồng và giai đoạn sinh trưởng cần bao nhiêu lượng nước, phân bón được các chuyên gia lập trình sẵn trong máy tính, khi cây trồng có nhu cầu, máy tự động phun nước và phân bón phù hợp.
Ông Trần Huy Đường, chủ trang trại Lang Biang Farm cho biết: “Với công nghệ mới này giảm được ít nhất 30% lượng phân bón, giảm 50% lượng nước tưới theo cách truyền thống”.
Chưa kể lượng nước và phân bón được cây hấp thụ gần như trọn vẹn vì không bị thất thoát hoặc rửa trôi như cách tưới truyền thống. Với công nghệ tưới nhỏ giọt đảm bảo phân bố độ ẩm đều trong tầng đất canh tác, tạo điều kiện thuận lợi về chế độ không khí, nhiệt độ, độ ẩm và quang hợp cho cây trồng.
Tưới nhỏ giọt cho cây cà phê
Tưới nhỏ giọt cho cây cà phê

Từ năm 2012, ngành nông nghiệp Lâm Đồng đã triển khai 6 mô hình tưới nhỏ giọt cho cây cà phê kết hợp với bón phân tiết kiệm trên 6 ha thuộc địa bàn các huyện Lâm Hà, Di Linh và Bảo Lâm.

Năm 2013, tiếp tục triển khai thêm 2 mô hình ở huyện Lâm Hà. Kết quả, với công nghệ tưới phun trên cà phê lượng nước tưới chỉ cần 45 m3 so với 360 m3/ha cách tưới vào gốc cây; với công nghệ tưới nhỏ giọt chỉ cần 19m3 so với cách tưới cổ truyền; giảm 10,5% tỷ lệ cà phê rụng quả; hạn chế lây lan nhiều loại sâu bệnh gây hại, nhất là các loài nấm bệnh và tuyến trùng phá hoại bộ rễ, có tác động làm tăng thêm năng suất gần 0,5 tấn nhân/ha/ năm. Chưa kể giảm được khoảng 100 công lao động làm bồn dưới gốc cây và bón phân trực tiếp trên 1ha cà phê mỗi năm; tiết kiệm một lượng nhiên liệu xăng dầu đáng kể dùng để bơm nước cứu hạn cho cây cà phê vào mùa khô.
“Công nghệ tưới TKN đã mang lại hiệu quả kinh tế cao; tiết kiệm được nguồn nước, chi phí đầu tư, công lao động, tăng năng suất cây trồng… chính điều này làm thay đổi cơ bản tư duy nhận thức của người dân Lâm Đồng, khiến họ mạnh dạn đầu tư và nhân rộng mô hình tưới TKN”, ông Lê Văn Minh cho biết thêm.

Lâm Viên (báo Thanh niên)

Ngành cà phê Việt Nam

Tương lai ngành cà phê Việt Nam trước biến đổi khí hậu

Mức giá cà phê giảm sâu, sản lượng xuất khẩu sụt giảm tới 40%, khô hạn, nắng nóng, đất bạc màu, nguồn nước tưới cạn kiệt đang là những nỗi lo cho ngành cà phê Việt Nam.

Giá cà phê Việt Nam tuần này đã giảm xuống 34,5 – 35,7 triệu đồng (1.586 – 1.641 USD)/tấn, mức thấp nhất trong vòng gần 16 tháng và một số chuyên gia nhận định giá có thể sẽ còn tiếp tục giảm xuống mức thấp nhất 4 năm do giá thế giới sụt giảm.

Tuần trước, Volcafe (thuộc ED&F Man) đã nâng dự báo về sản lượng cà phê toàn cầu niên vụ 2015/16 lên 154,5 triệu bao trên cơ sở sản lượng của Brazil và nhiều nước khác sẽ tăng. Sản lượng cà phê thế giới vụ 2014/15 cũng được điều chỉnh tăng thêm 1,6 triệu bao lên 143,8 triệu bao.

Tuy nhiên, xu hướng ở Việt Nam lại trái ngược. Hiệp hội Cà phê Ca cao Việt Nam (Vicofa) ngày 8/5 công bố báo cáo cho biết niên vụ cà phê 2014/2015 đã thu hoạch xong với sản lượng giảm 20% so với niên vụ trước. Tuy nhiên, tình trạng này sẽ chưa dừng lại.

Báo Guardian dẫn lời ông Nguyễn Văn Việt, một nông dân trồng cà phê 44 tuổi, cho biết lần mưa gần đây nhất cách nay đã gần 4 tháng. Sống ở miền Trung đã hai thập kỷ nay và ông chưa bao giờ thấy tình cảnh này. “Đây là đợt hạn hán tồi tệ nhất trong vòng hơn thập kỷ, một số người còn không có đủ nước để uống”, ông Việt cho biết.

Đối với ông Việt và hàng những người trồng cà phê khác, vụ mùa này thật tồi tệ. Hạn hán kéo dài đã ảnh hưởng đến tất cả 5 tỉnh khu vực Tây Nguyên – nơi chiếm 60% sản lượng của cả nước.

“Thông thường, mưa bắt đầu đến từ tháng 3 hoặc tháng 4, nhưng năm nay cho đến giờ vẫn chưa có mưa”, ông Việt cho biết, và theo kinh nghiệm của ông thì: “việc trồng cà phê ngày càng trở nên khó khăn hơn bởi thiếu nước. Nhiệt độ đang ngày càng tăng, còn mưa thì ngày càng giảm”.

Vườn cà phê gần 4.000 m2 của ông ở Đắc Lắc năm nay bị mất trắng.

Nhiều diện tích cà phê ở Đắc Lắc – nơi góp 30% sản lượng cà phê cả nước năm ngoái – đã chết khô từ tháng 3. Tỉnh Lâm Đồng cũng trong tình trạng tương tự.

Nghịch lý là trong khi vụ mùa tới sản lượng có thể sẽ giảm mạnh thì xuất khẩu cà phê 5 tháng đầu năm 2015 lại giảm gần 40% so với cùng kỳ năm ngoái, ước tính chỉ đạt 578 nghìn tấn, trị giá 1,2 tỷ USD (giảm lần lượt 39,4% và 38%).

Việt Nam là nước sản xuất robusta lớn nhất thế giới. Đây là loại thường được sử dụng để chế biến cà phê hòa tan và cà phê espresso.

Cây cà phê được người Pháp đưa vào trồng ở Việt Nam từ thế kỷ 19. Loại cây này phù hợp với khí hậu và thổ nhưỡng ở một số khu vực của Việt Nam, và mấy thập kỷ qua đã giúp nhiều người dân thoát nghèo. Ngành này phát triển nhanh chóng vào những năm 1990, đưa Việt Nam trở thành nước xuất khẩu cà phê lớn thứ 2 thế giới, và cung cấp khoảng 1/4 cho thị trường Anh.

Tuy nhiên, tình trạng phá rừng, độc canh cây cà phê và sử dụng nhiều thuốc trừ sâu đã làm ảnh hưởng tới môi trường ở những khu vực này, góp phần làm gia tăng biến đổi khí hậu và cạn kiệt nguồn nước.

Từ năm 1960, nhiệt độ trung bình năm ở Việt Nam đã tăng 0,40C, và số ngày nóng trung bình năm cũng tăng lên.

Liên Hiệp Quốc dự báo sự biến đổi khí hậu sẽ làm cho nhiệt độ tăng 2,3 độ C vào năm 2100. Số ngày nóng ở Tây Nguyên dự báo sẽ tăng lên 134 vào năm 2050 và 230 vào năm 2100. Mặc dù giống cà phê robusta chịu nhiệt đột cao tốt hơn arabica, song việc nhiệt độ tăng có thể sẽ ảnh hưởng tới sự sinh trưởng của cây.

“Nếu nhiệt độ tăng quá ngưỡng thì hoa sẽ không đậu quả”, ông Dave D’Haeze, chuyên gia tư vấn về môi trường thuộc Hanns R Neumann Foundation cho biết.

Dây tưới nhỏ giọt chuyên cho tưới cảnh quan, gia đình
Dây tưới nhỏ giọt cuốn quanh gốc cây cà phê tiết kiệm nước

Nhưng những vấn đề đó còn chưa xảy ra. Vấn đề chính lúc này là thiếu nước tưới cho cây cà phê. Lượng mưa ở tỉnh Đắc Lắc cho tới nay ít hơn 86% so với năm ngoái. Ở Lâm Đồng, mức nước ở các hồ chứa hiện cũng thấp hơn 1 mét so với năm ngoái.

Việc mở rộng các vườn cà phê trong những năm gần đây khiến tình trạng thiếu nước càng trở nên trầm trọng.

“Vấn đề lớn nhất là các vườn cà phê phụ thuộc vào hệ thống nước tưới”, ông Kerstin Linne, nhà tư vấn đã có công trình nghiên cứu về chuỗi cung ứng cà phê Việt Nam cho biết. “Nông dân đang sử dụng nước ngầm và nguồn nước ngầm đã suy giảm. Với nhiệt độ tăng, nước sẽ bốc hơi nhiều hơn và tần suất cũng như mực nước mưa cũng sẽ thay đổi. Tuy nhiên, việc khai thác nước ngầm hiện nay vẫn được tự do (không có sự kiểm soát) và ngay cả nông dân cũng không biết rõ mình sử dụng bao nhiêu nước”.

Mặc dù các dự báo cho rằng sự biến đổi khí hậu ở Việt Nam sẽ khiến cho lượng mưa vào mùa mưa nhiều hơn trước, song theo Liên Hiệp Quốc thì vào mùa khô lượng mưa sẽ giảm 20%.

Ông D’Haeze đang làm việc cùng những người trồng cà phê để xác định chính xác lượng nước sử dụng để tưới cho cây cà phê. Theo khuyến cáo của ngành nông nghiệp thì vào khoảng 400-500 lít cho mỗi cây, song ông D’Haeze cho rằng thực tế cần ít hơn, chỉ khoảng 350 lít.

“Hiện chúng tôi cho rằng lượng nước đang sử dụng để tưới là quá nhiều”, ông D’Haeze cho biết, và thêm rằng: “Nếu mọi người đều sử dụng đúng lượng nước vào đúng thời điểm, chúng tôi cho rằng sẽ có đủ nước cho mùa khô”.